Panel atopowy Polycheck (20 alergenów)

Czym jest panel atopowy Polycheck (20 alergenów)?

Panel atopowy Polycheck (POL-AT) to nowoczesny test alergologiczny oparty na technologii multipleksowej, umożliwiającej jednoczesne oznaczenie przeciwciał IgE dla wielu alergenów z jednej próbki krwi. Wyróżnia go to, że zamiast badać pojedyncze alergeny, sprawdza reaktywność na mixy, czyli grupy blisko spokrewnionych alergenów o zbliżonym działaniu uczulającym. Dzięki temu jedno badanie dostarcza informacji o bardzo szerokim spektrum potencjalnych uczuleń.

Panel obejmuje zarówno alergeny wziewne odpowiedzialne za alergię całoroczną (roztocza, pleśnie), jak i sezonową (pyłki drzew wczesnych, drzew późnych i traw), a także kluczowe alergeny pokarmowe: nabiał, mięso, zboża i inne. Dodatkowym elementem wyróżniającym ten panel jest oznaczenie całkowitego IgE, czyli ogólnego poziomu przeciwciał IgE we krwi, który jest pomocny w ogólnej ocenie nasilenia atopii u pacjenta.

Pełna lista alergenów i miksów objętych badaniem:

• mleko krowie,
• kazeina,
• alfa-laktoalbumina,
• beta-laktoglobulina,
• albumina surowicy bydlęcej,
• białko i żółtko jaja kurzego,
• ryż,
• soja,
• banan,
• wieprzowina,
• wołowina,
• kurczak,
• drożdże,
• roztocza kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i D. farinae),
• mix pleśni (Cladosporium herbarum i Alternaria alternata),
• mix pyłków drzew późnych (brzoza brodawkowata, dąb),
• mix pyłków drzew wczesnych (olszyna szara, leszczyna),
• mix traw (tymotka łąkowa, kupkówka pospolita, rajgras, wiechlina łąkowa, kostrzewa łąkowa),
• całkowite IgE,
• mix mąk (pszenica, żyto, jęczmień, owies).

Rola swoistych IgE w organizmie

Immunoglobuliny klasy E (IgE) to przeciwciała produkowane przez układ odpornościowy jako element naturalnej obrony przed pasożytami. U osób zdrowych ich stężenie we krwi jest bardzo niskie. U osób z atopią układ odpornościowy błędnie rozpoznaje nieszkodliwe substancje środowiskowe i pokarmowe jako zagrożenie i produkuje przeciwko nim swoiste IgE.

Wytworzone IgE przyczepiają się do powierzchni komórek tucznych w tkankach. Przy kolejnym kontakcie z tym samym alergenem dochodzi do błyskawicznej aktywacji tych komórek i uwolnienia histaminy oraz innych substancji zapalnych, co wywołuje objawy alergiczne. Całkowite IgE, czyli suma wszystkich przeciwciał IgE w organizmie, jest dodatkowym wskaźnikiem ogólnego nasilenia skłonności alergicznej, choć samo w sobie nie wskazuje, na co konkretnie pacjent jest uczulony.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi niewielką próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Materiał trafia do laboratorium, gdzie przy użyciu metody immunoenzymatycznej mierzone jest stężenie swoistych przeciwciał IgE dla każdej z 20 pozycji alergenowych wchodzących w skład panelu, a także oznaczany jest poziom całkowitego IgE. Wynik dla każdej pozycji jest wyrażony ilościowo i przyporządkowany do odpowiedniej klasy uczulenia.

Wyniki Panelu atopowego Polycheck (20 alergenów) są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE dla każdej z 20 badanych pozycji alergenowych:

Całkowite IgE jest oceniane osobno według norm wiekowych podanych na wydruku wyniku. Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.

Przyczyny niskiego poziomu (wynik ujemny)

Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla poszczególnych pozycji panelu najczęściej oznacza brak uczulenia na dany alergen lub grupę alergenów. Ujemny wynik całego panelu u osoby z objawami alergicznymi może wskazywać na to, że uczulenie dotyczy alergenu nieujętego w badaniu, że objawy mają podłoże niealergiczne, np. nietolerancję pokarmową niezależną od IgE, lub że pacjent przyjmuje leki immunosupresyjne obniżające produkcję przeciwciał. W takich przypadkach lekarz może zalecić rozszerzoną diagnostykę.

Niskie całkowite IgE u osoby bez objawów alergicznych jest wynikiem prawidłowym i nie wymaga dalszej diagnostyki.

Objawy przy niskim poziomie

Niski lub ujemny wynik dla wszystkich pozycji panelu oznacza, że żaden z badanych alergenów najprawdopodobniej nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta. Jeśli mimo ujemnego wyniku objawy sugerujące alergię utrzymują się, lekarz alergolog może zalecić testy skórne, rozszerzony panel alergenów lub diagnostykę w kierunku chorób nieimmunologicznych imitujących objawy alergiczne, takich jak nietolerancja histaminy czy zespół jelita drażliwego.

Przyczyny wysokiego poziomu (wynik dodatni)

Podwyższony poziom swoistych IgE dla jednej lub więcej pozycji panelu wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na dany alergen lub grupę alergenów. Do najczęstszych przyczyn dodatniego wyniku należą:

• genetyczna predyspozycja do atopii, czyli dziedziczna skłonność do produkowania nadmiernych ilości IgE;
• regularna ekspozycja na alergeny wziewne w domu lub środowisku, np. roztocza kurzu domowego, grzyby pleśniowe czy sezonowe pyłki drzew i traw;
• regularne spożywanie pokarmów, na które układ odpornościowy jest uczulony, takich jak mleko krowie, jaja, mięso lub zboża;
• a także współistnienie kilku chorób atopowych jednocześnie, co często wiąże się z uczuleniem na wiele alergenów równolegle.

Podwyższone całkowite IgE może dodatkowo wskazywać na ogólnie wzmożoną aktywność alergiczną organizmu, a niekiedy na zakażenie pasożytnicze lub inne stany chorobowe, dlatego jego interpretacja zawsze odbywa się w kontekście wyników swoistych IgE i obrazu klinicznego.

Objawy wysokiego poziomu

Podwyższony poziom swoistych IgE w panelu atopowym zazwyczaj wiąże się z objawami alergicznymi, których charakter zależy od rodzaju alergenu i drogi jego kontaktu z organizmem. Najczęstsze objawy to:

• wodnisty katar, kichanie i świąd nosa (alergiczny nieżyt nosa);
• łzawienie, zaczerwienienie i świąd oczu (alergiczne zapalenie spojówek);
• napady kaszlu, duszność i świszczący oddech (astma alergiczna);
• wysypka, pokrzywka, świąd i zaczerwienienie skóry;
• atopowe zapalenie skóry, czyli przewlekłe, nawracające zapalenie skóry z intensywnym świądem;
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego po spożyciu uczulającego pokarmu, takie jak nudności, bóle brzucha, biegunka lub wymioty;
• a w najcięższych przypadkach wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.

Przygotowanie do badania

Panel atopowy Polycheck (20 alergenów) nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Badanie nie wymaga odstawiania leków przeciwhistaminowych.
• Można je wykonać niezależnie od aktualnego nasilenia objawów alergicznych i pory roku.