Badanie ALT (aminotransferaza alaninowa)

Czym jest ALT?

ALT jest bardziej specyficznym wskaźnikiem uszkodzenia wątroby niż AST. Zwiększa się nawet przy minimalnym uszkodzeniu wątroby, przed wystąpieniem objawów i oznak choroby. Jednak wartości mogą nie być bezpośrednio związane z ciężkością uszkodzenia wątroby, dlatego najlepiej monitorować wahania jej stężenia (kilka razy w trakcie choroby).

Podwyższona aktywność aminotransferazy w surowicy rzadko występuje w chorobach innych narządów – np. w urazach mięśni, rabdomiolizie, zapaleniu wielomięśniowym i zapaleniu skórno-mięśniowym, ale w tych przypadkach zwiększa się również poziom fosfokinazy kreatynowej w surowicy.

Kiedy wykonać badanie ALT?

ALT jest wykładnikiem uszkodzenia wątroby. Badanie aminotransferazy w surowicy jest stosowane w przypadkach takich jak:

• diagnoza ostrego wirusowego zapalenia wątroby wywołanego przez wirusy zapalenia wątroby typu A, B, C, E;
  inne ostre wirusowe zapalenie wątroby – np. w zakażeniach EBV i CMV;
• dynamiczne monitorowanie przebiegu klinicznego ostrego zapalenia wątroby;
• dynamiczne monitorowanie efektu leczenia ostrego zapalenia wątroby;
• diagnoza chorób wątroby i dróg żółciowych;
• diagnoza chorób trzustki;
• diagnostyka różnicowa żółtaczki hemolitycznej od żółtaczki wątroby.

Zwykle wraz z aminotransferazą alaninową testuje się również AST, a także enzymy cholestazy takie jak – ALP (fosfataza alkaliczna), GGT (gammaglutamylotranspeptydaza), a także bilirubina całkowita i bilirubina bezpośrednia.

Stosunek dwóch aminotranferaz świadczących o rozpadzie komórek wątroby- AST / ALT, znany też jako wskaźnik de Ritisa- może pomóc zidentyfikować przyczyny uszkodzenia wątroby, takie jak uszkodzenie toksyczne, zapalne, marskość, upośledzony przepływ żółci, choroby kamicy żółciowej.

Badanie ALT – kto powinien wykonać?

Badanie aminotransferazy alaninowej jest zalecane w przypadku dolegliwości, takich jak zmęczenie, nudności, utrata apetytu, wymioty i dyskomfort w żołądku, zażółcenie skóry i oczu. Jest wykonywany zawsze w przypadku podejrzenia ostrego zapalenia wątroby.

Ponadto poziom aminotransferazy alaninowej jest rutynowo monitorowany u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby, wirusowym lub wywołanym przewlekłym nadużywaniem alkoholu. Obydwie te przyczyny prowadzą do stłuszczenia wątroby i rozwoju marskości.

Aminotransferaza alaninowa jest też monitorowana przy długotrwałym stosowaniu leków, które mogą uszkodzić wątrobę np. NLPZ, leki przeciwdrgawkowe, przeciwpsychotyczne, przeciwgrzybicze, niektóre antybiotyki (np. klarytromycyna), immunomodulatory.

Na czym polega badanie?

Materiałem do badania jest krew żylna ze zgięcia łokciowego.

ALT norma

Wartości referencyjne zależą od wieku.

Mężczyźni:

• 1-30 dni < 25 U/l
• 1 -12 mies. <35 U/l
• 1-3 lata <30 U/l
• 3-6 lat <20 U/l
• 6-9 lat <25 U/l
• 9-18 lat < 30 U/l
• 18 lat <41 U/l

Kobiety:

• 1-30 dni <25 U/l
• 1-12 mies. <30 U/l
• 1-3 lata <30 U/l
• 3-6 lat <25 U/l
• 6-9 lat <25 U/l
• 9-18 lat <20 U/l
• >18 lat <33 U/l

ALT obniżone

• Podczas ciąży może wystąpić zmniejszenie aktywności ALT.

ALT podwyższone

• Znacznie podwyższone poziomy aminotransferazy w surowicy (kilka tysięcu IU/l) stwierdza się w ostrym wirusowym i toksycznym zapaleniu wątroby (po zażyciu leków lub substancji toksycznych, takich jak czterochlorek węgla, zatruciu grzybami).
• Przejściowe zwiększenie AlAT w surowicy obserwuje się w zespole zmiażdżenia, po wstrząsie, w ciężkich oparzeniach, niedotlenieniu i niewydolności serca.
• Wartości 200-400IU/l wskazują na przewlekłe stany zapalne, przewlekłe toksyczne uszkodzenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, cholestazę, marskość wątroby.
• Niższe poziomy, do 200IU/l występują w guzach pierwotnych wątroby, przerzutach do wątroby, uszkodzeniu polekowym, chorobach zakaźnych z zajęciem wątroby, zapaleniu dróg żółciowych czy mięśnia sercowego.
• Stosunek AST /ALT jest zwykle wysoki w alkoholowym zapaleniu wątroby, stłuszczeniu wątroby, marskości wątroby i przerzutach do wątroby, pierwotnej marskości żółciowej.

Pamiętaj! Normalne wartości aminotransferazy alaninowej nie zawsze wykluczają zaburzenia czynności wątroby. Wynik skonsultuj z lekarzem.

Przygotowanie przed badaniem

• standardowe przygotowanie – próbkę krwi należy pobrać rano na czczo.

Badanie ALT wyniki

• Wynik badania dostępny w ciągu 1 dnia.