Badanie arsen

Czym jest arsen?

Arsen to pierwiastek chemiczny występujący naturalnie w skorupie ziemskiej, wodzie, glebie oraz powietrzu, który w małych ilościach jest obecny w organizmie człowieka, jednak w nadmiernych stężeniach wykazuje silne właściwości toksyczne. Może dostawać się do organizmu drogą pokarmową, oddechową lub przez skórę – głównie poprzez skażoną wodę pitną, żywność, dym tytoniowy lub narażenie zawodowe w przemyśle chemicznym i hutniczym. Przewlekłe narażenie na arsen może prowadzić do poważnych chorób, w tym uszkodzenia nerek, wątroby, układu nerwowego oraz zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.

Badanie jest wykonywane w diagnostyce zatruć, m.in. arszenikiem i pestycydami. Związki arsenu dobrze wchłaniają się przez przewód pokarmowy i płuca. Po wchłonięciu do ustroju arsen wiąże się z erytrocytami we krwi i gromadzi w wątrobie, nerkach i płucach, przenika także przez łożysko. Wydalany jest głównie z moczem (80%) i kałem. Objawami ostrej toksyczności arsenu są m. in. drgawki, osłabienie mięśni i splątanie. Skutkiem narażenia na arsen są również choroby nowotworowe, zwłaszcza nowotwory skóry, płuc, nerek, wątroby i pęcherza moczowego. Oznaczanie stężenia arsenu we krwi jest pomocne w rozpoznawaniu zatrucia tym pierwiastkiem. Jest on także markerem ryzyka wystąpienia nowotworu.

Rola arsenu w organizmie

Arsen w śladowych ilościach może odgrywać pewną rolę w organizmie człowieka, jednak jego funkcje fizjologiczne nie zostały do końca poznane i potwierdzone naukowo. Przypuszcza się, że w minimalnych stężeniach może uczestniczyć w przemianach metabolicznych aminokwasów oraz wpływać na gospodarkę hormonalną, a jego niedobór u zwierząt wiązał się z zaburzeniami wzrostu i rozrodu. Jednak ze względu na silne właściwości toksyczne arsen jest przede wszystkim traktowany jako pierwiastek szkodliwy dla zdrowia – jego nadmierne stężenie w organizmie prowadzi do poważnych uszkodzeń narządów wewnętrznych i zwiększa ryzyko rozwoju chorób nowotworowych.

Na czym polega badanie?

Badanie arsenu to badanie laboratoryjne wykonywane z próbki moczu lub krwi, które pozwala precyzyjnie określić stężenie tego pierwiastka w organizmie pacjenta. Wynik badania pozwala lekarzowi ocenić stopień narażenia na arsen i podjąć odpowiednie działania terapeutyczne.

Przygotowanie do badania

Badanie poziomu arsenu nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie najlepiej wykonać z pierwszej porannej próbki moczu.
• Przed pobraniem próbki należy dokładnie umyć okolice intymne ciepłą wodą bez użycia środków dezynfekujących.
• Na 3 dni przed badaniem należy unikać spożywania owoców morza, ryb oraz wodorostów, ponieważ mogą one zawierać organiczne formy arsenu, które zaburzają wynik badania.
• Próbkę moczu należy dostarczyć do laboratorium jak najszybciej – maksymalnie do 2 godzin od pobrania lub przechowywać w lodówce w temperaturze 4–8°C.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach.