Badanie glukozy

Czym jest glukoza?

Glukoza jest niezbędnym źródłem energii, która utrzymuje aktywność komórek ludzkiego ciała. Rozkład glukozy na potrzeby metabolizmu odbywa się w procesie przetwarzania glukozy (glikolizy) w docelowej komórce, w celu dostarczenia niezbędnej do jej funkcjonowania energii. Dwoma hormonami, które bezpośrednio regulują poziom glukozy we krwi, są glukagon i insulina. Glukagon przyspiesza konwersję (przemianę) glikogenu do glukozy, a tym samym podnosi poziom cukru we krwi. Inne hormony odgrywające ważną rolę w metabolizmie glukozy to: hormon adrenokortykotropowy (ACTH), glukokortykoidy, adrenalina, tyroksyna. Wszystkie te hormony podnoszą poziom glukozy we krwi, a tylko insulina ją obniża.

Rola glukozy w organizmie

Glukoza to podstawowe „paliwo” dla organizmu, dzięki któremu komórki mogą pracować bez przerwy. Jej rozkład zachodzi bezpośrednio w komórce podczas glikolizy, czyli procesu, który przekształca glukozę w energię potrzebną do prawidłowego działania tkanek i narządów.

Glukoza badanie – kto powinien wykonać?

Badanie przesiewowe glukozy w kierunku cukrzycy u osób dorosłych bez ewidentnych objawów jest zalecane w przypadku nadwagi lub otyłości (BMI ≥ 25 kg / m2, niezależnie od wieku) oraz u osób z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka cukrzycy takimi jak:

• krewni pierwszego stopnia z cukrzycą
• historia cukrzycy ciążowej lub duża masa urodzeniowa poprzedniego dziecka (> 4000 g);
• przynależność do grup etnicznych ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy
• nadciśnienie tętnicze (≥140 / 90 mmHg)
• niski poziom cholesterolu HDL (<35 mg / dl) i / lub podwyższony poziom trójglicerydów (> 250 mg / dl)
• kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCOS)
• historia chorób sercowo-naczyniowych
• nieprawidłowa tolerancja glukozy we wcześniejszych testach
• inne stany kliniczne związane z opornością na insulinę (np. acanthosis nigricans)

W przypadku braku tych kryteriów badanie na cukrzycę powinno zacząć przeprowadzać regularnie w wieku 45 lat. Po uzyskaniu normalnych wyników badań przesiewowych badanie powtarza się w odstępach maksymalnie co 3 lata (częstsze badania przeprowadzane są na podstawie obecnych czynników ryzyka).

Istnieją dwa główne typy cukrzycy – typ 1 i typ 2. Biorąc pod uwagę fakt, że częstość występowania cukrzycy typu 2 drastycznie wzrosła u nastolatków w ciągu ostatniej dekady, zalecenia American Diabetes Association (ADA) z 2010 r. zawierają więcej kryteriów badań dzieci z nadwagą, ale bez dolegliwości, do których dodano dwa z następujących czynników:

• wywiad rodzinny w kierunku cukrzycy typu 2 u krewnych 1. lub 2. stopnia
• przynależność do grup etnicznych o podwyższonym ryzyku zachorowania na cukrzycę (Afroamerykanie, Azjaci, rdzenni Amerykanie, Latynosi)
• objawy sugerujące insulinooporność lub stany związane z insulinoopornością (np. acanthosis nigricans, wysokie ciśnienie tętnicze, dyslipidemia, zespół policystycznych jajników PCOS)
• historia cukrzycy u matki lub cukrzycy ciążowej w czasie ciąży

Glukoza – kiedy wykonać badanie krwi?

Kryteria American Diabetes Association (ADA) do diagnozowania cukrzycy obejmują:

• subiektywne objawy (wielomocz, polidypsja- znaczący wzrost pragnienia, niewyjaśniona utrata masy ciała) oraz „przypadkowe” wartości glukozy
• poziom cukru we krwi na czczo> = 125 mg / dl (> = 6,99 mmol / l)
• poziom cukru we krwi> = 200 mg / dl po 2 godzinach od spożycia 75 g glukozy (w ramach doustnego testu tolerancji glukozy)

W przypadku braku hiperglikemii (zbyt wysokich poziomów cukrów) z obecną ciężką dekompensacją metaboliczną (poważne zaburzenie funkcjonowania organizmu wywołane nieprawidłowymi poziomami cukru we krwi) drugie i trzecie kryterium należy potwierdzić, powtarzając test w różnych dniach.

Jak wygląda badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera krew ze zgięcia łokciowego pacjenta.

Glukoza norma (wartości referencyjne)

Normy glukozy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie.

• na czczo (przed posiłkiem): 70-99 mg/dl.
• 2 godziny po posiłku: poniżej 140 mg/dl.

Jeśli Twój wynik Cię niepokoi, skonsultuj go z lekarzem.

Z czego wynika niska glukoza?

Obniżone poziomy glukozy we krwi obserwuje się w chorobach takich jak:

• insulinoma (guz wydzielający insulinę),
• guzy poza trzustką (np. wątrobiak),
• Choroba Addisona,
• niedoczynność przysadki,
• zespoły złego wchłaniania,
• ostra martwica wątroby (zapalenie wątroby, zatrucie),
• wcześniaki u matek chorych na cukrzycę,
• niedobory enzymów (np. galaktozemia),
• przedawkowanie insuliny,
• reaktywna hipoglikemia (hiperinsulinizm, zaburzenia endokrynologiczne),
• poposiłkowa hipoglikemia (po operacji żołądkowo-jelitowej, dziedzicznej nietolerancji fruktozy, przy galaktozemii).

Objawy niskiego poziomu glukozy

Objawy różnią się w zależności od konkretnej przyczyny zaburzenia, które powoduje, że glukoza jest „zbyt niska”.

W jakich przypadłościach występuje podwyższona glukoza?

Podwyższona glukoza często pojawia się w chorobach takich jak:

• cukrzyca,
• Choroba Cushinga,
• akromegalia/gigantyzm,
• guz chromochłonny,
• gruczolak przysadki (wydzielający hormon wzrostu),
• hemochromatoza,
• ostre/przewlekłe zapalenie trzustki,
• nowotwór trzustki,
• guz wydzielający glukagon,
• przewlekła choroba nerek,
• zaawansowana choroba wątroby,
• niedobór witaminy B1 (encefalopatia Wernickego),
• ostry stres emocjonalny lub fizyczny (zawał mięśnia sercowego, udar, drgawki.

Symptomy wysokiego poziomu glukozy

Tutaj również objawy są uzależnione od konkretnej jednostki chorobowej, która powoduje hiperglikemię.

Jak przygotować się do badania glukozy?

Przygotowanie do badania poziomów cukru we krwi zależy od rodzaju badania oraz tego, co lekarz chce zbadać. Badanie może być przeprowadzone:

• na pusty żołądek (po co najmniej 8 godzinach abstynencji od spożycia kalorii),
• bez specjalnego przygotowania – próbka jest pobierana 2 godziny po posiłku,
• bez specjalnego przygotowania – pacjent wskazuje, ile czasu minęło od ostatniego posiłku.

Wynik badania glukozy

• Wynik badania glukozy możliwy jest do odbioru w ciągu 3 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji uprzednio wybranego Centrum,