Badanie Insulina

Co to insulina i po co wykonuje się jej badanie?

Insulina jest syntetyzowana w komórkach beta wysp Langerhansa i w postaci prohormonu jest magazynowa w aparacie Golgiego. Głównym induktorem jej uwalniania jest wzrost glikemii, wolnych kwasów tłuszczowych i stężenia aminokwasów po posiłku. Jej poziom jest powiązany ze stężeniem glukozy.

Zarówno komórki wątroby, jak i komórki ośrodkowego układu nerwowego (OUN) pobierają glukozę bez udziału insuliny, natomiast mięśnie i adipocyty mają insulinozależny transport glukozy do komórek.

To ważne badanie, które pozwala na ocenę zaburzeń gospodarki węglowodanowej.

Rola insuliny w organizmie

Prawidłowe działanie insuliny jest niezbędne w procesie regulacji metabolicznej organizmu. Jej podstawowe funkcje to:

• Regulacja poziomu glukozy: insulina jest produkowana w odpowiedzi na bodziec jakim jest wzrost stężenia glukozy
• Optymalizacja wykorzystania glukozy: w wątrobie odpowiada ona za procesy: wytwarzania i magazynowania glukozy oraz hamowanie rozkładu glikogenu do glukozy. Równowaga między tymi elementami zapobiega wystąpieniu hiperglikemii.
• Wsparcie metabolizmu tłuszczów: insulina ułatwia transport kwasów tłuszczowych do komórek tkanki tłuszczowej i hamuje lipolizę (rozpad tłuszczu).

Wsparcie metabolizmu białek: pobudza syntezę i zapobiega degeneracji białek, dzięki czemu wspiera regeneracją tkanek i przyrost mięśni.

Kiedy należy wykonać badanie?

Wykonanie badania zaleca się w przypadkach:

• podejrzenia u pacjenta insulinooporności – jest to stan w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na działanie insuliny mimo jej obecności we krwi.
• możliwości wystąpienia cukrzycy typu 1 lub 2,
• wystąpienia objawów hipoglikemii -jest to sytuacja, w której stężenie glukozy we krwi spada poniżej 70 mg/dl
• potencjalnych chorób hormonalnych (np. zespół policystycznych jajników, zespółu Cushinga, czy guzów neuroendokrynnych trzustki – insulinoma).

Jak wygląda badanie stężenia insuliny?

Pobranie krwi odbywa się zazwyczaj z żyły łokciowej; zajmuje kilka minut i jest wykonywane przez wykwalifikowany personel Punktu Pobrań. Próbki krwi żylnej zostają następnie wysłane do laboratorium diagnostycznego, gdzie zostają poddane analizie immunochemicznej przez wykwalifikowany personel medyczny.

Zazwyczaj (choć to też jest kwestia indywidualna) razem z pomiarem stężenia insuliny lekarz, by mieć pełen obraz stanu klinicznego pacjenta, zleca również oznaczenie glukozy czy hemoglobiny glikowanej. W razie nieprawidłowości może także zlecić doustny test obciążenia glukozą (OGGT).

Pamiętaj, by w przypadku jakichkolwiek dolegliwości zgłosić się do lekarza rodzinnego lub diabetologa – nie diagnozuj się na własną rękę!

Insulina – wartości referencyjne (normy)

W przypadku zakresów referencyjnych insuliny warto odnieść się do wartości widocznych na raporcie z badań laboratoryjnych. Ze względu na użycie różnych analizatorów zakresy mogą się różnić w zależności od laboratorium.

Wyniki powinny być każdorazowo skonsultowane z lekarzem.

Przyczyny obniżonego poziomu insuliny

Do najczęstszych przyczyn niedoboru insuliny należą:

• cukrzyca typu 1,
• dysfunkcja komórek beta trzustki,
• cukrzyca typu LADA (występująca przed 30-tym rokiem życia, najczęściej u osób z silną historią cukrzycy w rodzinie),
• choroby trzustki (przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza),
• insulinooporność ciążowa.

Objawy niskiego poziomu insuliny

Niski poziom insuliny we krwi pacjenta może dawać objawy, które nie są charakterystyczne do tego schorzenia i początkowo mogą być przez pacjeta bagatelizowane. Wystąpienie objawów np. zmęczenia i osłabienia wymaga interwencji medycznej, dlatego, że w zaawansowanej sytuacji może to doprowadzić do zawrotów głowy, a nawet utraty przytomności.

Przyczyny wysokiego poziomu insuliny

Główne przyczyny zbyt wysokiego poziomu insuliny we krwi mogą być także powiązane z wysokim poziomem glukozy (choć należy pamiętać, że zależy to od sytuacji pacjenta i przyczyn). Objawy, które możemy zaobserwować to np.:

• otyłość, szczególnie brzuszna, która przyczynia się do wystąpienia insulinooporności,
• dieta wysokoglikemiczna,
• brak aktywności fizycznej,
• przewlekły stres,
• zaburzenia snu,
• insulinoma – to najczęściej występujący neuroendokrynny guz trzustki. Diagnostyka laboratoryjna insulinomy obiera się na oznaczeniu insuliny i glikemii.
• zespół policystycznych jajników (PCOS),
• zespół Cushinga – to sytuacja, w której mamy podwyższony poziom kortyzolu. Kortyzol należący do glikokortykosteroidów wpływa na metabolizm węglowodanów i.in zmniejsza wrażliwość tkanek na insulinę, a także zmniejsza zużycie glukozy przez tkanki.

Objawy wysokiego poziomu insuliny

Jeśli u pacjenta zaobserwuje się nieprawidłowy poziom insuliny, pacjent może doświadczać różnych dolegliwości. Objawy u każdego pacjenta mogą być indywidualne – zależne od przyczyny.

Jeśli na podstawie badań laboratoryjnych zostanie zdiagnozowany zespół Cushinga, to u pacjenta zaobserwuje się zaburzony metabolizm glukozy oraz cukrzycę. Poza tym do objawów zalicza się łatwe siniaczenie się, scieńczenie skóry czy słabsze gojenie się ran.

Jeśli zaobserwujesz u siebie również przyrost masy ciała, czy przewlekłe zmęczenie – udaj się do lekarza, by rozpocząć szczegółową diagnostykę. Być może Twoja gospodarka węglowodanowa wymaga większej uwagi.

Należy także podkreślić, że powikłania długoterminowe cukrzycy mogą objąć:

• zwiększone ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych.

Przygotowanie do badania insuliny – wskazania

Aby wynik badania krwi był wiarygodny i przydatny w diagnostyce, musisz odpowiednio się do niego przygotować. Oto najważniejsze zasady, o których warto pamiętać przed pobraniem krwi:

1. Zachowaj 8–12 godzinną przerwę od ostatniego posiłku (należy być na czczo).
2. W dniu poprzedzającym badanie unikaj tłustych, ciężkich potraw i alkoholu.
3. W dniu badania możesz wypić niewielką ilość wody (najlepiej niegazowanej).
4. Postaraj się oddać krew w godzinach porannych (7:00–10:00)
5. Jeśli przyjmujesz leki na stałe skonsultuj się z lekarzem co do ich przyjęcia. Nie odstawiaj ich nigdy samodzielnie – lekarz udzieli Ci informacji czy lek należy odstawić przed badaniem czy nie. Poinformuj również jeśli przyjmujesz suplementy diety czy preparaty ziołowe.

Przygotowanie do badania insuliny

Przygotowanie do badania jest bardzo ważne, ponieważ w przypadku nieprawidłowego podejścia do procedury, badanie poziomu insuliny może zostać niewykonane lub uzyskany wynik będzie niemiarodajny.

Kilka dni przed badaniem insuliny

• Nie pij alkoholu 2–3 dni przed badaniem.
• Powstrzymaj się od picia kawy i herbaty co najmniej 12 godzin przed pobraniem.
• W miarę możliwości unikaj stresu, który może pobudzać organizm do wytwarzania insuliny.

W dniu badania insuliny we krwi

Pozostań na czczo –- to znaczy powstrzymaj się od posiłku przez około12 godzin przed badaniem poziomu cukru we krwi. Rano wypij wodę, maksymalnie szklankę. Krew do badania pobiera się w godzinach porannych. Jeżeli lekarz nie zalecił inaczej, krew powinna być pobrana przed przyjęciem porannej porcji leków. Bezpośrednio przed pobraniem odpocznij w pozycji siedzącej 10–15 min.

• Samo pobranie krwi trawa do kilkunastu sekund.
• Procedura związane z pobraniem – odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz ucisk w miejscu pobrania po zakończeniu procedury – trwa kilka minut.
• Nie ma przeciwwskazań do wykonywania badania.

Wynik insuliny na czczo

1. Wynik badania dostępny w ciągu 1 dnia roboczego.
2. Możliwość odbioru wyniku w recepcji uprzednio wybranego Centrum,