Badanie na obecność nużeńca

Nużeńce (głównie z gatunku Demodex folliculorum) to mikroskopijne pasożyty często występujące na skórze twarzy, bytujące głównie w miejscach z obfitym wydzielaniem sebum: w gruczołach łojowych nosa, bruzd nosowo-wargowych, na czole, policzkach, w mieszkach włosowych rzęs i brwi.

Badanie na obecność nużeńca co to

Fizjologicznie, przenoszą się drogą kontaktową i w tych lokalizacjach odnajdywane mogą być w niewielkich ilościach, a w przypadku wystąpienia zakażenia, najczęściej ma przebieg bezobjawowy i ustępuje samoistnie. Jednak w niektórych sytuacjach np. u osób z osłabioną odpornością, starszych lub ze współistniejącymi chorobami skóry (np. złuszczającym zapaleniem skóry, trądzikiem) może dojść do masywnego zakażenia – nużycy (demodekozy). Ryzyko rozwoju powikłań wzrasta też wraz z wiekiem.

Nużeńce podczas inwazji migrują z jednego mieszka włosowego do drugiego i mogą powodować miejscowe objawy w postaci rozlanego rumienia twarzy, łuszczących się wysypek lub wykwitów grudkowo-krostkowych, podobnych do tych występujących w trądziku różowatym. Ponadto, dojść częstym miejscem, w którym manifestuje się nużyca są brzegi powiek – objawy zakażenia są związane z obecnością pasożyta w torebkach rzęs i przypominają zapalenie spojówek.

Choroby związane z zakażeniami nużeńcem mają najczęściej przebieg przewlekły, z okresami poprawy i pogorszenia. Drapanie spowodowane uciążliwymi dolegliwościami może prowadzić też do wtórnych nadkażeń bakteryjnych okolic twarzy i oczu (np. bakterią gronkowca, paciorkowca), co zwiększa ryzyko rozwoju nawracających zmian w postaci jęczmieni i gradówek.

Wykrycie i skuteczne wyleczenie infekcji nużeńcem może pomóc nie tylko w pozbyciu się objawów związanymi z okolicami oczu, ale też poprawić stan skóry i złagodzić przebieg pozostałych problemów skórnych.

Kiedy wykonać badanie na obecność nużeńca?

Badanie jest zlecane przez lekarze okulistę lub dermatologa i wykonuje się je w celu diagnostyki powracających schorzeń oczu lub skóry. Dzięki niemu, można wykluczyć lub potwierdzić nużeńca jako czynnik etiologiczny zakażenia i pomóc zróżnicować nużycę z alergią lub infekcjami wywołanymi innymi patogenami (bakteriami, wirusami, grzybami). Test można też uzupełnić dermatoskopią (oglądaniem skóry za pomocą specjalnego, powiększającego urządzenia), która może uwidocznić charakterystyczne białe struktury, zatykające otwory pęcherzykowe (pory) skóry.

Materiałem do badania mogą być próbki rzęs z obu oczu lub zeskrobiny (biopsja) ze zmian skórnych. Następnie pobrane preparaty ogląda się w kierunku obecności nużeńca pod mikroskopem.

Kto powinien wykonać badanie na obecność nużeńca?

Osoby z objawami zapalenia spojówek i/lub brzegów powiek, szczególnie niepoddających się leczeniu:

• pogrubiałe, obrzęknięte brzegi powiek
• ból, tkliwość okolicy oczu
• pieczenie, swędzenie
• poczucie suchości oczu, ciała obcego w oku
• zaczerwienienie oczu
• łzawienie, światłowstręt
• posklejane rzęsy, skorupa w przyśrodkowym kącie oka
• rzęsy rosnące w różnych kierunkach, przerzedzone
• zamglone widzenie

Osoby z objawami chorób dermatologicznych, opornych na leczenie:

• szorstka, swędząca, łuszcząca się skóra
• utrzymujące się pieczenie, zaczerwienienie
• egzema (pęcherzyki, strupy, nadżerki)
• trądzik różowaty (grudki, krosty)

Badanie na obecność nużeńca norma

• brak obecności (-)

W preparacie mikroskopowym nie zaobserwowano obecności żadnych stadiów rozwojowych nużeńca. Jeśli objawy sugerujące możliwość zakażenia nadal się utrzymują, badanie można powtarzać kilkukrotnie w ostępach czasu.

• wykrycie obecności (+)

W preparacie mikroskopowym zaobserwowano obecność stadiów rozwojowych nużeńca (postaci dorosłych, larw, jaj). Jeśli towarzyszą im charakterystyczne objawy kliniczne, z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że to on jest przyczyną zakażenia. Leczenie nużycy jest długotrwałe (wielomiesięczne) i często wymaga skojarzenia preparatów przeciwpasożytniczych i antybiotyków.

Przygotowanie do badania

• Nie stosuj kremów, maści ani kosmetyków na twarz w dniu badania.
• Nie myj intensywnie twarzy przed wizytą – nie pocieraj skóry.
• Nie używaj makijażu (szczególnie oczu).
• Nie zakraplaj oczu przed pobraniem.