Badanie benzodiazepiny

Czym są benzodiazepiny?

Benzodiazepiny to grupa leków psychoaktywnych, uspokajająco – nasennych, działających na ośrodkowy układ nerwowy, które zostały wprowadzone do medycyny w latach 60. XX wieku i do dziś należą do najczęściej przepisywanych leków na świecie. Są to substancje chemiczne zawierające w swojej strukturze pierścień benzenowy połączony z pierścieniem diazepinowym, które wykazują działanie uspokajające, nasenne, przeciwlękowe, przeciwdrgawkowe i rozluźniające mięśnie. Do najczęściej stosowanych benzodiazepin należą diazepam, alprazolam, lorazepam, clonazepam oraz midazolam – leki te są dostępne wyłącznie na receptę ze względu na wysokie ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego przy długotrwałym stosowaniu.
Są stosunkowo bezpieczne i mają szeroki indeks terapeutyczny. Przy przewlekłym stosowaniu rozwija się tolerancja.
Benzodiazepiny dobrze wchłaniają się z przewodu pokarmowego, przenikają barierę krw – mózg. Ulegają przemianie w wątrobie i wydalane są z moczem. W zatruciu dochodzi do depresji ośrodkowego układu nerwowego, układu krążenia i oddychania. Zatrucia benzodiazepinami leczy się objawowo.
Wyniki oznaczeń tej grupy leków służą głównie do potwierdzenia przyczyny zatrucia.
Oznaczanie ilościowe barbituranów stosuje się w celu określenia poziomu leku we krwi.

Rola benzodiazepin w organizmie

Benzodiazepiny działają poprzez wzmacnianie efektu kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) – głównego neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym – poprzez wiązanie się z receptorami GABA-A i zwiększanie częstotliwości otwierania kanałów chlorkowych, co prowadzi do zahamowania nadmiernej aktywności neuronalnej i wywołania efektu uspokajającego. Dzięki temu mechanizmowi działania benzodiazepiny skutecznie redukują lęk, napięcie emocjonalne, bezsenność oraz drgawki, a ich działanie rozluźniające na mięśnie szkieletowe sprawia, że są stosowane również w leczeniu skurczów mięśniowych i jako premedykacja przed zabiegami chirurgicznymi. Długotrwałe stosowanie benzodiazepin prowadzi jednak do rozwoju tolerancji i uzależnienia fizycznego, a ich nagłe odstawienie może powodować poważny zespół abstynencyjny objawiający się wzmożonym lękiem, bezsennością, drżeniem, a w skrajnych przypadkach drgawkami zagrażającymi życiu.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego lub próbkę moczu, w zależności od zlecenia lekarza i celu badania. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści wykrywają obecność benzodiazepin i oznaczają ich stężenie, oceniając czy znajduje się ono w bezpiecznym i skutecznym przedziale terapeutycznym.

Przygotowanie do badania

Badanie poziomu benzodiazepin nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie najleży wykonać na czczo.
• Przed badaniem można wypić maksymalnie 1 szklankę niegazowanej wody.
• Przed badaniem należy bezwzględnie unikać spożywania alkoholu – alkohol wchodzi w niebezpieczne interakcje z benzodiazepinami i może istotnie wpływać na wynik badania.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i preparatach ziołowych, ponieważ niektóre z nich mogą wchodzić w interakcje z benzodiazepinami i wpływać na ich stężenie w organizmie.
• Badanie należy wykonać o ściśle określonej porze, ustalonej przez lekarza prowadzącego względem przyjęcia ostatniej dawki leku – czas pobrania próbki ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej interpretacji wyniku.