Bilirubina całkowita

Czym jest bilirubina całkowita?

Jest to żółty barwnik, który jest produktem rozpadu hemoglobiny. Badanie ocenia dwie frakcje:

• bilirubinę pośrednią (wolną) – nierozpuszczalną w wodzie, transportowaną z albuminą do wątroby;
• bilirubinę bezpośrednią – przekształconą w wątrobie do formy rozpuszczalnej w wodzie, jest wydalana wraz z żółcią do jelita.

Rola w organizmie

Bilirubina jest przede wszystkim markerem pracy wątroby i dróg żółciowych. Jej poziom świadczy o tym, czy zostaje zachowana równowaga między produkcją a usuwaniem produktów rozpadu krwinek czerwonych.

Barwnik żółciowy w fizjologicznych stężeniach jest także antyoksydantem – chroni komórki przed peroksydacją lipidów.

Bilirubina bierze także udział w regulacji odpowiedzi zapalnej.

Produkty dalszego rozpadu bilirubiny – sterkobilina i urobilina – nadają charakterystyczną brązową barwę stolcowi oraz żółtą barwę moczu.

Kiedy wykonać badanie bilirubiny?

Najważniejszymi wskazaniami do sprawdzenia stężenia bilirubiny całkowitej są:

• żółtaczka,
• zmiana koloru moczu (ciemne zabarwienie) i stolca (jasny),
• podejrzenie chorób wątroby (zapalenie, marskość),
• podejrzenie niedrożności dróg żółciowych lub kamicy żółciowej,
• diagnostyka niedokrwistości hemolitycznej.

Badanie wykonywane jest również u noworodków w ramach rutynowej kontroli w kierunku żółtaczki noworodkowej.

Warto również mieć na uwadze, że panele wątrobowe powinny stanowić nieodłączny element rutynowej profilaktyki zdrowotnej. Uszkodzenia wątroby często rozwijają się „w ciszy” i przez długi czas nie dają objawów. Dlatego badania laboratoryjne odgrywają bardzo ważną rolę przy ich wykrywaniu.

Badanie to warto wykonać w połączeniu z badaniem moczu, aby ocenić ewentualną obecność bilirubiny w moczu, co zapewnia dodatkowe informacje umożliwiające postawienie trafnej diagnozy.

Jak przebiega badanie poziomu bilirubiny?

Jest to standardowe badanie krwi. Pracownik Punktu Pobrań pobiera krew ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał jest następnie przekazywany do laboratorium medycznego, gdzie diagności analizują próbkę.

Bilirubina całkowita – normy

Wartości referencyjne bilirubiny całkowitej we krwi mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na stosowane metody oznaczeń – zawsze należy je interpretować w odniesieniu do norm podanych przez konkretne laboratorium.

Każdy wynik bilirubiny poza normą laboratoryjną wymaga konsultacji z lekarzem. Sam wynik badania nie jest diagnozą – musi być interpretowany w kontekście pozostałych badań i objawów klinicznych.

Przyczyny niskiego poziomu

Niskie stężenie bilirubiny (hipobilirubinemia) rzadko ma istotne znaczenie kliniczne i najczęściej nie wymaga leczenia.

Objawy niskiego poziomu

Obniżona bilirubina zazwyczaj nie daje żadnych objawów i jest wykrywana przypadkowo podczas badań laboratoryjnych. Większość pacjentów nie odczuwa żadnych dolegliwości.

Przyczyny podwyższonej bilirubiny

Podwyższony wynik bilirubiny często budzi niepokój, ale sam w sobie nie jest jeszcze diagnozą – to sygnał, że coś dzieje się w wątrobie, drogach żółciowych lub w obrębie krwinek czerwonych i wymaga spokojnej analizy w kontekście innych badań laboratoryjnych i objawów.

Za podwyższony poziom bilirubiny całkowitej mogą odpowiadać:

• niedokrwistość hemolityczna,
• choroba hemolityczna noworodków,
• zapalenie wątroby,
• marskość wątroby,
• stłuszczenie wątroby,
• nowotwory wątroby,
• zespół Gilberta,
• kamica żółciowa,
• rak trzustki lub dróg żółciowych.

W przypadku odchyleń od normy kolejnym krokiem jest zwykle konsultacja z lekarzem, który zestawi ten wynik z innymi parametrami (ALT, AST, ALP, GGTP, morfologia krwi) i zaproponuje dalszą diagnostykę w kierunku uszkodzeń wątroby lub dróg żółciowych.

Objawy wysokiego stężenia

Problemy wątroby mogą dawać o sobie znać dość charakterystycznymi sygnałami ze strony skóry, oczu, moczu czy przewodu pokarmowego. Sygnałami do niepokoju są często:

• żółtaczka,
• ciemne zabarwienie moczu,
• jasny lub odbarwiony stolec,
• świąd skóry,
• ból lub uczucie ucisku w prawym podżebrzu,
• nudności, wymioty, utrata apetytu,
• osłabienie.

Przygotowanie do badania

By uzyskać wiarygodny wynik, na badanie przyjdź na czczo w godzinach porannych.

W dniu poprzedzającym pobranie unikaj alkoholu i tytoniu.

Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach. Informacja ta może być ważna przy interpretacji wyniku.

Po wykonaniu badania w Synevo możesz odebrać jego wyniki online lub w Punkcie Pobran.

• Wynik badania dostępny w ciągu 1 dnia roboczego.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki.
• Możliwość dostępu do wyniku online przez stronę wyniki.synevo.pl. W tym celu należy pobrać hasło dostępowe na recepcji wybranej placówki.