Diagnostyka postnatalna aneuploidii i mikroaberracji chromosomowych - analiza porównawczej hybrydyzacji genomowej metodą mikromacierzową (aCGH)

Diagnostyka aneuploidii i mikroaberracji chromosomowych w kosmówce po samoistnym poronieniu - analiza porównawczej hybrydyzacji genomowej metodą mikromacierzową (aCGH)

Znaczenie kliniczne

Mikromacierze aCGH są powszechnie używane do identyfikacji niezrównoważenia genomu u płodu po samoistnym poronieniu. Materiałem do badania jest kosmówka po bieżącym poronieniu samoistnym lub ciąży obumarłej a także tkanki płodowe w bloczku parafinowym po wcześniejszym poronieniu lub ciąży obumarłej. Badanie to pozwala wykryć: - obecność aneuploidii wszystkich chromosomów, w tym najczęściej występujących aneuploidii związanych z samoistnym poronieniem (trisomie 21, 13 i 18 pary) - zmiany aneuploidalne i mniejsze aberracje chromosomowe (np. zespoły mikrodelecyjne) - zmiany poliploidalne (trisomie) i mniejsze aberracje chromosomowe (np. mikroduplikacje) - zmiany liczby kopii poszczególnych genów - niezrównoważone zmiany w genomie Mikromacierze aCGH stosowane są obecnie także do diagnostyki prenatalnej, co pozwala wykluczyć u płodu nie tylko aneuploidie, ale także zespoły mikrodelecyjne i niezrównoważone zmiany w genomie. Wskazaniem do przeprowadzenia badania metodą aCGH u płodu jest stwierdzenie w badaniu USG obecności wad wrodzonych wskazujących na możliwość wystąpienia aberracji chromosomowej. Przewagę badania metodą aCGH nad klasycznymi metodami oceny kariotypu stanowi również fakt, że uzyskanie wyniku badania możliwe jest już po 3 – 7 dniach roboczych po otrzymaniu materiału biologicznego od pacjentki. Badanie to wykonywane jest najczęściej z DNA wyizolowanego ze złuszczonych komórek płodu, znajdujących się w płynie owodniowym. Badanie mikromacierzy obecne jest już także w diagnostyce preimplantacyjnej przy zapłodnieniu in vitro. Wykonane badanie aCGH nie wykrywa jednak niezrównoważonych aberracji chromosomowych o wielkości <100—125 kbp, aberracji zrównoważonych (bez ubytku lub naddatku materiału genetycznego), zmian występujących w postaci mozaikowej w niewielkim odsetku komórek, mutacji dynamicznych związanych z ekspansją krótkich powtarzających się sekwencji, nieprawidłowości w zakresie powtarzalnych sekwencji heterochromatyny konstytutywnej (umiejscowionej głównie w okolicach centromerów i telomerów), zmian o typie disomii jednorodzicielskiej, zaburzeń metylacji, ani mutacji punktowych odpowiedzialnych za choroby jednogenowe.

Przygotowanie pacjenta

Materiał: Kosmówka po samoistnym poronieniu

Interferencje

Podstawą wykrywania zmian genetycznych metodami biologii molekularnej jest amplifikacja materiału genetycznego pacjenta za pomocą łańcuchowej reakcji polimerazy (polymerase chain reaction – PCR). Należy pamiętać, że niektóre leki hamują reakcję PCR, utrudniając lub uniemożliwiając wykonanie badania. Do leków tych należą m.in. niektóre antykoagulanty (np. heparyna) oraz leki przeciwwirusowe (np. acykowir). Jeżeli Pacjent przyjmuje leki hamujące PCR lub preparaty o nieznanym wpływie na PCR, krew należy pobrać, kiedy stężenie tych leków w osoczu jest względnie najmniejsze, np. tuż przed podaniem kolejnej dawki. Na formularzu skierowania należy odnotować przyjmowane przez Pacjenta leki o potencjalnym działaniu hamującym na PCR. W razie wątpliwości należy skontaktować się z Laboratorium.