Dopełniacz, C1q

Układ dopełniacza – grupa około 40 białek biorących udział w odpowiedzi immunologicznej organizmu, głównie poprzez opsonizację czyli ułatwienie fagocytozy, chemotaksję komórek żernych do miejsca stanu zapalnego, lizę bezpośrednią bakterii i wirusów oraz inicjowanie reakcji zapalnej. Aktywacja układu dopełniacza odbywa się drogą klasyczną, alternatywną lub lektynową. Klasyczna droga aktywacji odgrywa istotną rolę w eliminacji zakażeń wywołanych przez ropotwórcze bakterie otoczkowe, takie jak Haemophilus influenzae i Streptococcus pneumoniae. Jest ona inicjowana przez czynnik C1q, który ulega przyłączeniu do przeciwciał, związanych na powierzchni drobnoustrojów lub będących składnikami kompleksów immunologicznych antygen – przeciwciało. C1q przyczynia się do eliminacji bakterii dzięki zdolności pobudzenia granulocytów obojętnochłonnych, stymulowanie wytwarzanie cytokin prozapalnych, tj. interleukiny 6 i 8 (IL-6, IL-8) oraz białka chemotaktycznego monocytów. Oznaczanie składowej C1q wykonywane jest także w diagnostyce chorób autoimmunologicznych takich jak toczeń rumieniowaty układowy.