Eozynofile w wymazie z nosa

Czym są eozynofile w wymazie z nosa?

Eozynofile to wyspecjalizowane komórki układu odpornościowego, które w warunkach prawidłowych pełnią rolę w obronie przed pasożytami. U osób z alergią wziewną eozynofile gromadzą się w błonie śluzowej nosa jako część reakcji zapalnej wywołanej przez alergen. Ich podwyższona liczba w wydzielinie nosowej jest jednym z charakterystycznych markerów alergicznego nieżytu nosa.

Badanie wydzieliny z nosa pod kątem obecności eozynofilów jest od lat stosowaną metodą diagnostyczną, pomocną w odróżnieniu alergicznego nieżytu nosa od nieżytu o innym podłożu, np. infekcyjnym lub naczynioruchowym.

Alergiczny nieżyt nosa jest najczęstszą chorobą alergiczną na świecie, a z jego powodu na uciążliwe objawy narażone jest pomiędzy 10% – 30% dorosłych i ponad 40% dzieci na całym świecie, a odsetek ten systematycznie rośnie.

Rola eozynofilów w organizmie

Eozynofile są produkowane w szpiku kostnym i krążą we krwi, skąd w razie potrzeby migrują do tkanek. W warunkach prawidłowych ich obecność w błonie śluzowej nosa jest bardzo niewielka. U osób uczulonych na alergeny wziewne, takie jak pyłki, roztocza kurzu domowego czy naskórek zwierząt, kontakt z alergenem pobudza układ odpornościowy do naprowadzenia eozynofilów do błony śluzowej nosa.

Nagromadzone eozynofile uwalniają substancje zapalne, które wywołują obrzęk błony śluzowej, nadmierne wydzielanie śluzu, świąd i nadwrażliwość nosa. Im więcej eozynofilów w wydzielinie nosowej, tym silniejszy jest miejscowy proces zapalny, co przekłada się na nasilenie dolegliwości.

Na czym polega badanie?

Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera wymaz z błony śluzowej nosa za pomocą specjalnej jałowej szczoteczki lub wacika. Pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie jest analizowana mikroskopowo pod kątem obecności i odsetka eozynofilów w rozmazie wydzieliny nosowej.

Normy

Wynik badania eozynofilów w wymazie z nosa jest wyrażany jako odsetek eozynofilów w rozmazie wydzieliny nosowej:

Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.

Przyczyny niskiego poziomu (wynik prawidłowy)

Prawidłowy odsetek eozynofilów w wymazie z nosa (poniżej 10%) oznacza brak eozynofilii nosowej i przemawia przeciwko alergicznemu nieżytowi nosa jako przyczynie dolegliwości.

Wynik prawidłowy przy utrzymujących się objawach nosowych może wskazywać na to, że katar ma podłoże infekcyjne, naczynioruchowe lub wynika z podrażnienia błony śluzowej przez czynniki niealergiczne, takie jak dym, zimne powietrze, leki czy substancje drażniące. W takim przypadku lekarz może zalecić rozszerzoną diagnostykę w kierunku innych przyczyn nieżytu nosa.

Objawy przy prawidłowym poziomie

Prawidłowy odsetek eozynofilów w wymazie z nosa oznacza, że objawy nosowe pacjenta prawdopodobnie nie są spowodowane alergicznym nieżytem nosa. Jeśli mimo prawidłowego wyniku nawracające dolegliwości ze strony nosa utrzymują się, lekarz może zlecić inne badania, takie jak testy alergiczne IgE z krwi, badanie mikrobiologiczne wydzieliny lub konsultację laryngologiczną w celu oceny budowy anatomicznej nosa.

Przyczyny wysokiego poziomu (eozynofilia nosowa)

Podwyższony odsetek eozynofilów w wymazie z nosa wskazuje na aktywny proces zapalny o charakterze alergicznym lub niealergicznym w błonie śluzowej nosa. Do najczęstszych przyczyn eozynofilii nosowej należą:

• alergiczny nieżyt nosa wywołany uczuleniem na alergeny wziewne, takie jak pyłki traw, drzew i chwastów, roztocza kurzu domowego, naskórek zwierząt lub grzyby pleśniowe;
• niealergiczny nieżyt nosa z eozynofilią (NARES, ang. Non-Allergic Rhinitis with Eosinophilia Syndrome), w którym objawy przypominają alergię, ale testy alergiczne na swoiste IgE wychodzą ujemnie;
• astma alergiczna współistniejąca z nieżytem nosa;
• a także reakcje na niektóre leki, szczególnie niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Objawy wysokiego poziomu (eozynofilii nosowej)

Podwyższony odsetek eozynofilów w wymazie z nosa wiąże się z objawami charakterystycznymi dla alergicznego lub eozynofilowego zapalenia błony śluzowej nosa. Objawy mogą pojawiać się sezonowo, przy kontakcie z alergenem lub utrzymywać się przez cały rok. Najczęstsze z nich to:

• kichanie, często napadowe i wielokrotne;
• wodnisty, obfity katar lub uczucie zatkania nosa;
• świąd nosa, oczu i gardła;
• łzawienie i zaczerwienienie oczu;
• kaszel, szczególnie nocny, wynikający ze spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła;
• cienie pod oczami i częste bóle głowy;
• łatwa męczliwość i ogólne osłabienie;
• a w przypadku współistniejącej astmy, duszność i świszczący oddech.

Przygotowanie do badania

Badanie eozynofilów w wymazie z nosa wymaga jednego prostego przygotowania:

• przed pobraniem wydzieliny należy dokładnie wydmuchać nos, aby usunąć zalegającą wydzielinę i umożliwić prawidłowe pobranie materiału bezpośrednio z błony śluzowej.
• Nie ma wymogu bycia na czczo.
• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia.