Badanie FTA

Czym jest FTA?

FTA (Fluorescent Treponemal Antibody) to swoiste serologiczne badanie diagnostyczne stosowane w potwierdzaniu zakażenia kiłą, oparte na metodzie immunofluorescencji pośredniej, w której wykrywane są przeciwciała skierowane bezpośrednio przeciwko antygenom krętka bladego (Treponema pallidum). Badanie FTA należy do grupy testów krętkowych – w odróżnieniu od testów niekrętkowych (VDRL, RPR) wykrywa przeciwciała swoiste dla Treponema pallidum, co sprawia, że charakteryzuje się znacznie wyższą swoistością diagnostyczną. Najczęściej stosowaną odmianą tego badania jest test FTA-ABS (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption), w którym surowica pacjenta jest wcześniej absorbowana w celu usunięcia niespecyficznych przeciwciał, co minimalizuje ryzyko uzyskania wyników fałszywie dodatnich.

Kiła (łac. syphilis) – choroba zakaźna przenoszona najczęściej droga płciową, wywoływana przez Treponema pallidum z rodziny Spirochaetaceae. Okres wylęgania choroby wynosi od 9 dni do 3miesięcy. Kiła jest chorobą o przebiegu wieloletnim, okresowo objawową lub bezobjawową. W okresie zakażenia pierwotnego może pojawić się owrzodzenie w miejscu wniknięcia drobnoustroju, w kile wtórnej występuje wysypka na skórze, zmiany śluzowo­skórne i powiększenie węzłów chłonnych.

Na etapie kiły trzeciorzędowej występują objawy ze strony serca i oczu, zaburzenia słuchu. Zakażenie w fazie utajonej – bezobjawowej wykrywane jest w badania serologicznych. Diagnostyka bezpośrednia polega na wykryciu bakterii w materiale biologicznym, diagnostyka pośrednia opiera się na testach serologicznych wykrywających przeciwciała przeciwko antygenom krętka bladego.

Testy klasyczne tzw. kłaczkujące: test Wassermana, test VDRL (Veneral Disease Research Laboratory), oraz USR (Unheated Serum Reagin.

W testach tych wykrywane przeciwciała przeciwlipidowe IgG i IgM. Czułość tych testów jest zróżnicowana, w zależności od okresu choroby. Przeciwciała wykrywane w tych testach mogą pojawiać się także w przebiegu innych chorób np. zakażenia innymi krętkami, choroby o podłożu autoimmunologicznym jak choroby reumatyczne czy kolagenozy.

Większą czułością i swoistością cechują się testy krętkowe na przykład Fluorescent Treponemal Antibody (FTA), Fluorescent Treponemal Antibody Absorbtion Test (FTA-ABS), testy Western blot. Diagnostyka zakażeń kiłą ma decydujące znaczenie w wykrywaniu choroby oraz zapobieganiu jej rozwojowi.

Rola FTA w organizmie

Badanie FTA nie ocenia roli żadnej substancji produkowanej przez organizm, lecz wykrywa obecność przeciwciał wytwarzanych przez układ odpornościowy w odpowiedzi na zakażenie krętkiem bladym (Treponema pallidum) – czynnikiem wywołującym kiłę. Przeciwciała wykrywane w badaniu FTA są wytwarzane przez organizm jako reakcja obronna na obecność bakterii i świadczą o kontakcie układu odpornościowego z Treponema pallidum – zarówno przebytym, jak i aktywnym. Istotną cechą tych przeciwciał jest ich długotrwałe utrzymywanie się we krwi – nawet po skutecznym leczeniu kiły przeciwciała krętkowe mogą być wykrywalne przez wiele lat, a niekiedy przez całe życie, co należy uwzględnić przy interpretacji wyników badania.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści przy użyciu metody immunofluorescencji pośredniej wykrywają obecność swoistych przeciwciał skierowanych przeciwko krętkom bladym (Treponema pallidum), potwierdzając lub wykluczając zakażenie kiłą.

Przygotowanie do badania

Badanie FTA nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia – nie ma wymogu bycia na czczo, jednak zaleca się wykonanie badania rano dla wygody pacjenta.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i przebytych chorobach, ponieważ niektóre schorzenia autoimmunologiczne mogą wpływać na wynik badania.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przebytym leczeniu kiły, ponieważ przeciwciała wykrywane w badaniu FTA mogą utrzymywać się we krwi przez wiele lat po skutecznym leczeniu, co może wpływać na interpretację wyniku.