Badanie poziomu gastryny

Czym jest gastryna?

Gastryna to hormon peptydowy, a głównym miejscem wytwarzania, magazynowania i uwalniania gastryny w ustroju są komórki G błony śluzowej części odźwiernikowej żołądka i dwunastnicy.

Fizjologicznie gastryna uwalniana jest stale, także w warunkach podstawowych, ale wyraźny wzrost uwalniania zachodzi już w fazie głowowej wydzielania żołądkowego. Szczytowe uwalnianie gastryny obserwuje się jednak w fazie żołądkowej.

Rola gastryny w organizmie

Gastryna należy do najważniejszych hormonów żołądkowo-jelitowych. Jej działanie sprawia, że jest ona kluczowym elementem utrzymania prawidłowej funkcji układu pokarmowego.

Pod wpływem dużych dawek gastryny zwiększa się także aktywność motoryczna przewodu pokarmowego szczególnie żołądka, jelita cienkiego, okrężnicy i pęcherzyka żółciowego.

Kiedy należy wykonać badanie gastryny?

Rozważ badanie gastryny przy nawracającej chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy, które są oporne na standardowe leczenie, szczególnie gdy lokalizują się poza typowymi miejscami.

Oznaczenie gastryny wskazane jest również przy przewlekłych bólach brzucha, który ustępuje po jedzeniu, częstych zgagach, odbijaniach i nudnościach.

Na pobranie krwi w celu sprawdzenia poziomu gastryny warto udać się także w przypadku przewlekłych biegunek, szczególnie tłuszczowych, niewyjaśnionej utraty masy ciała oraz podejrzenia zespołu Zollingera-Ellisona.

Oprócz tego, także osoby długotrwale przyjmujące inhibitory pompy protonowej powinny kontrolować poziom gastryny.

Badanie jest przydatne także przy niedokrwistości z niedoboru witaminy B₁₂ i po operacjach żołądka.

Jak przebiega badanie?

Badanie gastryny polega na pobraniu próbki krwi żylnej z dołu łokciowego. 

Krew pobiera się do jałowej probówki, a następnie poddaje analizie laboratoryjnej z użyciem metod immunochemicznych.

Wartości referencyjne gastryny (normy)

Wartości mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne.

Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi, który uwzględni Twój wiek, stan zdrowia, przyjmowane leki oraz wyniki innych badań.

Przyczyny niskiego poziomu gastryny

Gdy gastryna wydzielana jest w niedostatecznych ilościach, może to wskazywać na zaburzenia czynności wydzielniczej żołądka lub uszkodzenia struktur odpowiedzialnych za regulację pracy przewodu pokarmowego:

• Atrofia żołądka (stan zapalny prowadzący do przerzedzenia i uszkodzenia śluzówki żołądka) i zanik komórek produkujących gastrynę.
• Niektóre formy zanikowego zapalenia żołądka.

Objawy niskiego poziomu

Do najczęstszych (ogólnych) objawów zmniejszonego wydzielania gastryny należą:

• Zaburzenia trawienia białek i uczucie zalegania pokarmu w żołądku.
• Niechęć do spożywania mięsa i produktów białkowych.
• Puste odbijania i wzdęcia po posiłkach.
• Niedobory pokarmowe, szczególnie witaminy B₁₂ i żelaza.
• Utrata masy ciała i osłabienie.

Przyczyny podwyższonego poziomu gastryny

Wzrost poziomu tego hormonu obserwuje się zarówno w chorobach przewodu pokarmowego, jak i w stanach ogólnoustrojowych, takich jak:

• Zespół Zollingera-Ellisona (gastrinoma).
• Przewlekłe stosowanie inhibitorów pompy protonowej i antagonistów H2.
• Zanikowe zapalenie żołądka z achlorhydrią.
• Zakażenie bakterią Helicobacter pylori.
• Niewydolność nerek.

Objawy wysokiego poziomu

Objawy nadmiernego wydzielania gastryny są zwykle nasilone, przewlekłe i słabo reagują na standardowe leczenie choroby wrzodowej. Do najczęstszych należą:

• Nawracające, oporne na leczenie wrzody żołądka i dwunastnicy
• Intensywny ból brzucha
• Przewlekłe, obfite biegunki (często tłuszczowe)
• Zgaga, odbijania i nudności
• Szybka utrata masy ciała mimo standardowego apetytu.
• Powikłania w postaci krwawień z przewodu pokarmowego.

Przygotowanie do badania krwi

Dobre przygotowanie do pobierania krwi pozwala uzyskać wiarygodny wynik wartościowy z perspektywy dalszej diagnostyki, dlatego warto przestrzegać kilku prostych zasad.

W dniu poprzedzającym badanie:

• Unikaj tłustych, obfitych posiłków
• Nie pij alkoholu.

W dniu badania:

• Przyjdź na czczo – zachowaj ok 10h przerwy od ostatniego posiłku.
• Możesz wypić niewielką ilość wody (najlepiej niegazowanej).
• Zgłoś się na pobranie krwi w godzinach porannych, między 7:00 a 10:00 – w tych godzinach wyniki są najbardziej miarodajne.

Przed pobraniem odpocznij 10–15 minut, aby organizm się uspokoił.