Kamień moczowy - badanie składu (analiza jakościowa)

Co to jest kamica nerkowa?

Kamica nerkowa to choroba, w przebiegu której dochodzi do powstawania w drogach moczowych nierozpuszczalnych złogów, czyli kamieni. Kamienie nerkowe mogą być obecne zarówno w samej nerce (zazwyczaj w kielichach lub miedniczce nerkowej), jak i mogą ulec przemieszczeniu do dalszych odcinków dróg moczowych, czyli moczowodu lub pęcherza. Złogi leżące u podstawy kamicy nerkowej mogą być zbudowane z wielu, różnych substancji chemicznych.

Najczęstszym objawem kamicy nerkowej jest bardzo silny ból nazywany kolką nerkową. Choroba może skutkować także rozwojem różnych powikłań zdrowotnych.

Kamica nerkowa częściej dotyka mężczyzn niż kobiet. Szacuje się, że w ciągu całego życia pojawi się ona u ok. 10-12% mężczyzn oraz u ok. 5% kobiet. U ok. połowy pacjentów posiada ona przebieg nawrotowy. Oznacza to, że chorzy prawdopodobnie w ciągu swojego życia kilkukrotnie będą doświadczali objawów choroby.

Kamica nerkowa objawia się po raz pierwszy zazwyczaj między 30 a 40 rokiem życia.

Kamica nerkowa objawy

Głównym, podstawowym objawem kamicy nerkowej jest niezwykle silny ból, który bywa opisywany jako jedno z najsilniejszych przeżyć bólowych. Ten napad bólowy znany jest jako kolka nerkowa- wynika z przemieszczania się kamieni nerkowych przez wąskie światła przewodów układu moczowego. Ból zazwyczaj lokalizuje się w okolicy lędźwiowej i może promieniować w kierunku spojenia łonowego, narządów płciowych i wewnętrznej powierzchni uda- dokładny obszar zależny jest od obecnej lokalizacji kamienia nerkowego. Napad kolki nerkowej zazwyczaj trwa od 20 do 60 minut i towarzyszą mu objawy takie jak:

• bladość skóry
• zimny pot
• nudności i wymioty
• silne parcie na mocz, oddawanie moczu w niewielkich ilościach
• krwiomocz (czasami)
• utrata przytomności

Możliwym powikłaniem kamicy nerkowej są infekcje układu moczowego (jako że uszkodzone przez kamienie błony śluzowe są bardziej podatne na zakażenia bakteryjne) oraz zatrzymanie moczu, które wymaga pilnej interwencji lekarskiej.

Kamica nerkowa – jakie badania diagnostyczne?

Rozpoznanie kamicy nerkowej zazwyczaj stawiane jest przez lekarza na podstawie objawów klinicznych, diagnostyki obrazowej i badania ogólnego moczu.

Wyniki badania ogólnego moczu zależą od tego, czy zostało ono przeprowadzone podczas napadu kolki nerkowej, czy też w tzw. okresie międzynapadowym. W przypadku przeprowadzenia badania podczas ataku kolki w ponad 80% przypadków wykrywany jest krwinkomocz lub krwiomocz (obecność krwinek czerwonych w moczu). Często występuje leukocyturia (obecność leukocytów). Dodatkowo badanie to pozwala na wykrycie trwającej w drogach moczowych infekcji – bakteriuria (obecność bakterii w moczu).

Innym badaniem może być ilościowa ocena różnych substancji, wykonana w moczu zbieranym w czasie 24 godzin tzw. dobowa zbiórka moczu. Najczęściej podczas badania moczu pod kątem kamicy nerkowej oceniane są poziomy wapnia, kwasu moczowego, szczawianów oraz cytrynianów, przy czym bardzo często przekroczone są prawidłowe poziomy więcej niż jednego z tych związków.

Dodatkowym badaniem diagnostycznym, które może być bardzo przydatne w celu określenia przyczyny kamicy nerkowej są badania krwi, które także mają na celu wykrycie zbyt wysokich poziomów związków, które mogą odkładać się w postaci kamieni nerkowych. Przydatne będzie wykonanie oceny stężeń w surowicy krwi m.in. fosforu, wapnia, kwasu moczowego. Z badań ogólnych można wykonać morfologię (wzrost leukocytów), białko CRP (wskaźnik stanu zapalnego).

Pomocne są także obrazowe badania diagnostyczne, takie jak RTG, USG lub tomografia komputerowa, które umożliwiają określenie lokalizacji kamieni nerkowych, ich liczby oraz rozmiarów, co posiada znaczną wartość w kontekście planowania właściwego postępowania leczniczego.