Badanie krwi utajonej w kale metodą FIT

Czym jest badanie OC-Sensor FIT?

OC-Sensor FIT to nowoczesny test, który w dyskretny sposób „szuka” w stolcu śladowych ilości ludzkiej krwi z użyciem specjalnych przeciwciał. Co sprawia, że test zyskuje przewagę względem innych możliwości diagnostycznych?

Jest to rekomendowana wersja testu FIT, w której próbka jest badana automatycznie w analizatorze laboratoryjnym, co zwiększa powtarzalność i wiarygodność wyniku.

Test wykazuje większą czułość niż starsze testy opierające się na reakcji z guajakiem (gFOBT), dzięki czemu lepiej wychwytuje nieprawidłowości.

Na wynik nie wpływa dieta ani większość leków – nie musisz rezygnować z ulubionych produktów przed badaniem.

Czemu warto wykonać badanie krwi utajonej w kale?

W Europie rak jelita grubego odpowiada za ok. 13% wszystkich nowych rozpoznań nowotworów i ok. 12% wszystkich zgonów z ich powodu. Choroba często rozwija się po cichu – przez lata może nie dawać żadnych wyraźnych dolegliwości, dlatego bywa rozpoznawana dopiero w zaawansowanym stadium, gdy możliwości leczenia są ograniczone.

Regularne wykonywanie badań przesiewowych, takich jak test FIT, zwiększa szansę wykrycia wczesnych zmian nowotworowych i stanów przedrakowych (np. polipów), zanim przekształcą się w pełnowymiarową chorobę nowotworową.

Już w pierwszej rundzie badanie potrafi wykryć ok. 88% raków jelita grubego oraz ok. 38% zmian przedrakowych. Jest stosowane w programach badań przesiewowych m.in. we Francji, Włoszech, Hiszpanii czy Japonii, a jego czułość pozwala wykrywać nawet bardzo małe ilości krwi w stolcu.

Jak na organizm wpływa rak jelita grubego?

Szacuje się, że w Europie co roku rozpoznaje się kilkaset tysięcy nowych przypadków raka jelita grubego – w 2022 r. ok. 360 tys. nowych zachorowań i ponad 160 tys. zgonów.

Rak jelita grubego na początku zwykle nie daje wyraźnych objawów, ale z czasem może powodować m.in. krew w stolcu, bóle brzucha i problemy z wypróżnianiem. Jeśli nie zostanie wcześnie wykryty, może osłabiać organizm (np. powodować niedokrwistość i przewlekłe zmęczenie) oraz dawać przerzuty do innych narządów, takich jak wątroba czy płuca.

Jak przebiega pobranie materiału?

By prawidłowo przygotować materiał do badania, pamiętaj o odpowiednim opisaniu próbki i prawidłowym pobraniu próbki.

Opisanie probówki

By prawidłowo opisać materiał, który trafi do laboratorium diagnostycznego, na etykiecie probówki wpisz: imię, nazwisko, datę urodzenia i datę pobrania próbki.

Pobranie próbki

By prawidłowo pobrać materiał:

• Otwórz probówkę i wyjmij patyczek testowy.
• Przeciągnij patyczek po stolcu w kilku miejscach.
• Włóż patyczek do probówki i zamknij do wyczuwalnego „kliknięcia”.
• Delikatnie wstrząśnij probówką.
• Włóż probówkę do zielonej torebki.

Następnie przekaż próbkę do Punktu Pobrań jak najszybciej – najlepiej tego samego lub następnego dnia.

Jak interpretować wynik badania FIT?

Wynik dodatni (pozytywny) oznacza, że w próbce wykryto krew. Konieczna jest kolonoskopia, aby znaleźć przyczynę krwawienia (nie musi to być rak, mogą to być np. hemoroidy lub stan zapalny).

Wynik ujemny (negatywny) wskazuje, że nie wykryto krwi w próbce, ale nie daje to 100% gwarancji, że nie ma raka. Dla bezpieczeństwa warto powtarzać test regularnie, najlepiej co roku.

Przyczyny nowotworu jelita grubego

Ryzyko rośnie z wiekiem. Profilaktyka zyskuje szczególne znaczenie u osób po 50. roku życia.

Rozwój choroby jest także prawdopodobny przy obciążonym wywiadzie rodzinnym (gdy w rodzinie występowały rak jelita lub polipy), cukrzycy typu 2, polipach jelita czy przewlekłych zapalnych chorobach jelit.

Prawdopodobieństwo rozwoju raka jelita grubego zwiększa też:

• dieta bogata w czerwone i przetworzone mięso, mało błonnika,
• nadwaga,
• mała aktywność fizyczna,
• regularne picie alkoholu i palenie papierosów.

Jakie dolegliwości powinny skłaniać do badania na obecność krwi utajonej w kale?

Do najczęstszych objawów raka jelita grubego należą:

• zmiana rytmu wypróżnień (nowe, utrzymujące się zaparcia, biegunki lub naprzemienne biegunki i zaparcia),
• krew w stolcu lub krwawienie z odbytu,
• bóle brzucha,
• wzdęcia i uczucie niepełnego wypróżnienia.

Z czasem mogą pojawić się ogólne osłabienie, szybka męczliwość, niedokrwistość, chudnięcie i spadek apetytu – zwykle jako skutek przewlekłego krwawienia z guza i zaawansowania choroby.

Jak już jednak mówiliśmy, choroba może długo nie dawać żadnych objawów. Dlatego badać się warto nawet wtedy, gdy na pierwszy rzut oka „wszystko jest w porządku”.

Przygotowanie do badania

Nie wykonuj badania na krew utajoną w kale w czasie miesiączki – poczekaj, aż się skończy.

Przygotuj toaletę: ułóż na muszli toaletowej papier toaletowy.

Upewnij się, by kał nie dotknął wody w toalecie.