Badanie kwasu moczowego

Czym jest kwas moczowy?

Kwas moczowy jest produktem rozpadu puryn w organizmie. Puryny są związkami organicznymi zawierającymi azot, które znajdują się we wszystkich komórkach organizmu. Puryny pochodzą z dwóch źródeł:

1. Są wytwarzane przez organizm.
2. Dostarczane wraz z pożywieniem (np. podrobami, czerwonym mięsem, owocami morza).

Po rozpadzie puryn wątroba przekształca je w kwas moczowy. Jego stężenie we krwi jest wypadkową tego, ile kwasu moczowego organizm produkuje oraz tego, ile go wydala – przede wszystkim przez nerki z moczem.

Rola kwasu moczowego w organizmie

Kwas moczowy jest przede wszystkim produktem przemiany materii.

Coraz częściej podkreśla się jednak, że w zakresie wartości referencyjnych, jest także antyoksydantem. Trwają obecnie badania nad jego rolą neuroprotekcyjną. Dlatego ważne jest, by utrzymać kwas moczowy „w granicach normy”.

Kiedy warto wykonać badanie kwasu moczowego?

Najważniejszymi wskazaniami do badania są:

• podejrzenie dny moczanowej,
• podejrzenie chorób nerek (kamicy nerkowej, przewlekłej choroby nerek),
• nadciśnienie tętnicze (nadmiar może przyczyniać się do większego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i zaburzeń metabolicznych),
• monitorowanie przebiegu chorób nowotworowych i hematologicznych – np. w przebiegu chemioterapii dochodzi do wzrostu stężenia kwasu moczowego,
• diagnostyka zaburzeń metabolizmu puryn (np. ksantynuria).

Jak przebiega oznaczenie stężenia kwasu moczowego we krwi?

Badanie polega na pobraniu niewielkiej ilości krwi ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał trafia następnie do laboratorium medycznego, gdzie diagności laboratoryjni wykonują analizę.

Normy

Normy mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Jest tak ze względu na możliwość wykorzystania różnych metod analitycznych.

Twoim punktem odniesienia powinny być zakresy referencyjne podane na Twoim wyniku.

Interpretację wyniku pozostaw lekarzowi – wizyta lekarska pozwoli na rzetelną identyfikację potencjalnych przyczyn odchyleń od normy.

Przyczyny niskiego poziomu kwasu moczowego

Za ten stan kliniczny odpowiadają trzy główne mechanizmy:

1. Dieta wegetariańska.
2. Zmniejszona produkcja kwasu moczowego.
3. Nadmierne wydalanie przez nerki.

Hipourykemia to stan rzadki, który dotyczy niewielkiej ilości pacjentów.

Objawy niskiego poziomu

Jeśli hipourykemia ma podłoże chorobowe lub jest znacznie nasilona, mogą pojawić się objawy związane z przyczyną podstawową. Wówczas najczęściej pojawiają się:

• osłabienie i zmęczenie,
• zaburzenia neurologiczne,
• objawy choroby podstawowej (np. chorób wątroby lub nerek).

Przyczyny wysokiego stężenia kwasu moczowego

Wysoki poziom kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia) pojawia się w efekcie:

• wysokiego spożycia tzw. pokarmów bogatopurynowych (czerwone mięso, ryby, podroby),
• nadmiernego spożycia cukrów prostych (głównie fruktozy) oraz alkoholu,
• stosowania niektórych leków (np. diuretyków, cyklosporyny).

Objawy podwyższonego poziomu

Podwyższony kwas moczowy przez wiele lat może nie dawać żadnych sygnałów – objawy pojawiają się zwykle dopiero wtedy, gdy kryształy moczanu sodu zaczną odkładać się w stawach, nerkach lub innych tkankach. To, co poczujesz i gdzie, zależy od miejsca ich odkładania się.

Symptomy dny moczanowej:

• nagły, silny ból stawów,
• obrzęk, zaczerwienienie i uczucie gorąca w zajętym stawie,
• ograniczona mobilność stawów.

Objawy ze strony układu moczowego:

• ból w okolicy lędźwiowej,
• ból i pieczenie podczas oddawania moczu,
• obecność krwi w moczu,
• gorączka i dreszcze przy towarzyszącym stanie zapalnym.

Ogólne sygnały ze strony organizmu:

• przewlekłe zmęczenie, bóle stawów,
• nudności,
• nadciśnienie tętnicze.

Warto pamiętać, że hiperurykemia może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób serca. Podwyższone stężenie kwasu moczowego często współwystępuje z chorobami sercowo-naczyniowymi.

Przygotowanie do badania kwasu moczowego

Badanie wykonuje się:

• na czczo,
• w godzinach porannych (7:00-10:00).

W dniach poprzedzających badanie unikaj alkoholu, stresu i nadmiernego wysiłku fizycznego.

Poinformuj personel medyczny i lekarza o przyjmowanych lekach. Mogą mieć wpływ na interpretację wyniku.