Morfologia krwi

Czym jest morfologia krwi pełnej?

Morfologia krwi może służyć zarówno jako badanie profilaktyczne do ogólnej oceny zdrowia, jak i do wykrycia konkretnych chorób np. hematologicznych, czyli dotyczących układu krwiotwórczego. To badanie ma na celu ocenę elementów morfotycznych krwi. Dotyczy to:

• układu czerwonokrwinowego,
• układu białkokrwinkowego,
• układu płytkowego. 

W razie wątpliwości odnośnie poszczególnych parametrów warto skonsultować się z lekarzem.

Kiedy należy wykonać morfologię krwi pełnej?

Jest kilka objawów, które powinny wzbudzić Twoją czujność.

Dolega Ci przewlekłe zmęczenie i osłabienie? Często przechodzisz infekcje? A może masz bladą skórę ze skłonnością do siniaków i krwawień? Masz wiecznie zimne dłonie i stopy?

To znak, że warto sprawdzić podstawowe parametry. Morfologia dostarczy wstępnych informacji na temat tego, jaka może być przyczyna Twoich objawów.

Jak przebiega badanie?

Badanie morfologii krwi pełnej przebiega podobnie jak większość standardowych badań krwi.

Próbka krwi pobierana jest z żyły łokciowej. Następnie materiał trafia do laboratorium diagnostycznego Synevo, gdzie poddany jest szczegółowej analizie przez wykwalifikowany personel medyczny.

Morfologia krwi pełnej  –  wartości referencyjne (normy)

W przypadku badania morfologii krwi pełnej przy wyborze przedziałów referencyjnych należy uwzględnić wiele czynników: wiek, płeć oraz status fizjologiczny (ciąża). Zgodnie z zaleceniami WHO producenci analizatorów mają obowiązek wsparcia użytkowników poprzez zaproponowanie przedziałów referencyjnych.

Nawet jeśli opis przy wyniku sugeruje „normę” lub „odchylenie”, dopiero lekarz może ocenić, co to oznacza w Twojej sytuacji. Dlatego wynik zawsze konsultuj ze specjalistą.

Przyczyny niskiego/wysokiego poziomu parametrów w morfologii krwi:

Układ czerwnokrwionokowy (wybrane parametry):

Hemoglobina i hematokryt: zmniejszenie stężenia może występować w niedokrwistościach i stanach przewodnienia; natomiast zwiększone stężenie występuje w przypadku odwodnienia oraz w policytemii pierwotnej i wtórnej.

Średnia objętość krwinki czerwonej (MCV) może wystąpić często w niedoborze żelaza, w zaawansowanej niedokrwistości chorób przewlekłych, w talasemii; MCV powyżej normy, czyli tzw. makrocytoza, występuje najczęściej w chorobach wątroby, po nadmiernym spożyciu etanolu, w niedoborze B₁₂ i/lub kwasu foliowego.

Średnia masa hemoglobiny w krwince czerwonej (MCH): obniżenie wartości MCH obserwuje się w niedokrwistościach w których synteza hemoglobiny jest zmniejszona; natomiast w wysokiej leukocytozie i w hiperlipidemii wartość MCH może być fałszywie podwyższona.

Wskaźnik anizocytozy krwinek czerwonych (RDW): użyteczny w różnicowaniu wczesnej niedokrwistości syderopnicznej (MCV w normie, RDW wysokie) z talasemią u heterozygoty (MCV poniżej normy, RDW prawidłowe).

Układ białokrwinkowy

Neutrofile – neutrofilię definiuje się jako stan, w którym liczba (neutrofilów) jest podwyższona. Najczęściej wzrost widoczny jest w infekcjach bakteryjnych. Neutropenia jest zwykle definiowana jako zmniejszenie liczby neutrofilów. Przyczyna neutropenii może być związana z upośledzoną produkcją neutrofilów w szpiku kostnym czy przesunięciem neutrofilów z puli krążącej do puli marginalnej.

Eozynofile  –  eozynofilia oznacza podwyższoną liczbę eozynofilów we krwi obwodowej. Wyróżniamy eozynofilię wtórną (reaktywną), występującą m.in. w zakażeniach pasożytniczych, chorobach alergicznych i atopowychoraz eozynofilię pierwotną (klonalną). W przypadku zespołu hipereozynofilowego (HES) obserwuje się zwiększoną liczbę eozynofilów.

Monocyty –  monocytopenię (obniżenie monocytów we krwi) obserwuje się w endotoksemii oraz po podaniu glikokortykosteroidów, natomiast monocytozę (wzrost) obserwuje się głównie w przewlekłych chorobach o podłożu zapalnym lub immunologicznym.

Bazofile – wśród przyczyn bazofillii (wzrostu bazofilii w krwi obwodwej) wyróżnia się np. endokrynopatię (cukrzyca), infekcję (ospa wietrzna grypa czy gruźlica).

Limfocyty – najczęściej występująca przyczyna limfopenii (obniżenia liczby limofcytów) związana jest z niedożywieniem białkowo – energetycznym, a najczęstszą przyczyną infekcyjną pozostaje HIV. Z kolei wśród przyczyn limfocytozy (wzrost limfocytów we krwi) wymienia się np. choroby wirusowe czy choroby nowotworowe.

Układ płytkowy

Liczba płytek krwi – małopłytkowość może wynikać z nadmiernego niszczenia płytek we krwi obwodowej. Podwyższona liczba płytek to nadpłytkowość, która może mieć podłoże: wtórne (jest to reakcja organizmu na obecność infekcji/stanu zapalnego), lub pierwotne (samoistna), która jest związana z zaburzeniem szpiku.

Średnia objętość płytek krwi (MPV) – obniżenie wartości MPV pojawia się w małopłytkowości z upośledzoną ich produkcją, w hipoplazji lub aplazji megakariocytowej. Wzrost MPV można zaobserwować w małopłytkowości z niszczeniem płytek, nadczynności tarczycy czy zespołach mieloproliferacyjnych.

Morfologia krwi – przygotowanie do badania

Przygotowanie do badania morfologii krwi pełnej wygląda podobnie, jak w przypadku innych badań krwi. Zalecenia wyglądają następująco:

• na badanie laboratoryjne przyjdź rano, najlepiej na czczo, ostatni posiłek spożyj 8-12 przed pobraniem krwi.
• przed badaniem warto się nawodnić, unikaj jednak napojów słodzonych (w tym także zrezygnuj z kawy, herbaty i soków),
• próbki krwi do rutynowego oznaczenia morfologii krwi obwodowej najlepiej pobrać między 7:00 a 10:00 rano. Jest to pora po odpoczynku nocnym, traktowana jako najbardziej miarodajna.
• poinformuj lekarza o tym, jakie leki i suplementy przyjmujesz – pomoże to w późniejszej interpretacji wyników.

Po odpowiednim przygotowaniu się do badania z krwi morfologii wyniki będą najbardziej wiarygodne i dostarczą więcej informacji o stanie zdrowia.