P-ciała p. cytrulinowe

Badanie poziomu przeciwciał przeciwko cyklicznemu cytrulinowemu peptydowi (anty CCP) we krwi.

Badanie przeciwciał anty CCP stosuje się w diagnostyce i klasyfikacji reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS).

Co to są Przeciwciała anty-CCP?

Badanie przeciwciał anty-CCP (przeciwcytrulinowych) jest jednym z podstawowych badań stosowanych w diagnozowaniu RZS. Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS, dawniej znane jako gościec przewlekły) jest ogólnoustrojową chorobą autoimmunologiczną, która dotyka około 0,5–1% populacji dorosłych. Choroby autoimmunologiczne to takie choroby, w których organizm z nieznanych przyczyn zaczyna rozpoznawać własne tkanki jako obce i układ odpornościowy zaczyna je niszczyć.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) charakteryzuje się przewlekłym, symetrycznym (występującym w obu określonych stawach, np. zarówno prawej jak i lewej dłoni) stanem zapalnym stawów i powiększeniem błony maziowej w stawie. Układ odpornościowy produkuje także autoprzeciwciała, które niszczą chrząstki i kości, co prowadzi do znacznych deformacji i upośledzenia funkcji stawów. Choroba także może wywoływać objawy spowodowane dotknięciem innych narządów i tkanek takich jak:

• układ sercowo-naczyniowy
• płuca
• skóra
• układ nerwowy

Jednomyślnie przyjmuje się, że wczesne rozpoczęcie leczenia jest niezbędne, aby zapobiec nieodwracalnemu zniszczeniu stawów, dlatego bardzo ważne jest, aby tę chorobę zdiagnozować we wczesnych stadiach. Rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów opiera się na ocenie objawów klinicznych, wynikach badań laboratoryjnych i testach immunologicznych (w kierunku czynnika reumatoidalny i przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, anty-CCP).

Przeciwciała anty-CCP odgrywają kluczową rolę w procesie postępowania patologicznego choroby. Mają one bardzo ważną rolę diagnostyczną i są uwzględnione w kryteriach diagnostycznych dla potwierdzonego badaniami laboratoryjnymi reumatoidalnego zapalenia stawów. Przeciwciała te pełnią również rolę prognostyczną w przebiegu już wcześniej rozpoznanej choroby.

Przeciwciała anty-CCP mają wysoką czułość (80%), ale znacznie wyższą swoistość (> 95%)- oznacza to, że poza dokładnym potwierdzeniem obecności choroby badanie to jest jeszcze dokładniejsze w wykluczeniu jej – negatywny wynik tego badania daje aż 95% pewności, że choroba nie występuje. Przeciwciała anty-CCP mają również wyższą wartość prognostyczną (czyli lepiej pozwalają przewidzieć rozwój choroby) niż czynnik reumatoidalny w nadżerkach kości w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów.

Kiedy wykonać badanie Przeciwciała anty-CCP?

Badanie przeciwciał anty-CCP jest bardzo przydatnym narzędziem diagnostycznym pod kątem rozpoznawania nawet dość wczesnych stadiów reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Badanie jest także stosowane w celu monitorowania aktywności i przebiegu rozpoznanej już wcześniej choroby oraz oceny efektów leczenia u pacjentów poddanych terapii na RZS. Badanie to polega na określeniu stężenia przeciwciał przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (przeciwciała anty-CCP) we krwi, które są odpowiedzialne za atakowanie zmienionych zapalnie tkanek i wywoływanie objawów RZS. Test służy głównie do diagnozowania seropozytywnego (we krwi występują przeciwciała) reumatoidalnego zapalenia stawów, a także do monitorowania jego aktywności chorobowej i efektu leczenia.  

Przeciwciała anty-CCP – kto powinien wykonać badanie?

Badanie wykonuje się na zalecenie lekarza w przypadku wystąpienia pewnych objawów, które mogłyby wskazywać na zwiększone ryzyko rozwinięcia się u danego pacjenta RZS, takich jak:

• osłabienie i zmęczenie
• niewielki spadek masy ciała
• ból i obrzęk stawów
• ból mięśni
• stany podgorączkowe
• poranna sztywność stawów (która ustępuje wraz z “rozruszaniem” ich podczas dnia)
• zmniejszenie apetytu

Anty-CCP – jakie są jego normy?

Normy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie.

• < 17 U/ml

Badanie na przeciwciała anty-CCP jest jakościowym testem przesiewowym. Oznacza to, że określa obecność (lub jej brak) danych przeciwciał we krwi osoby badanej.

Anty-CCP wyniki

Pozytywny (dodatni) wynik testu wskazuje, że we krwi osoby badanej występują podwyższone poziomy przeciwciał przeciwko cyklicznym peptydom cytrulinowanym. Może to być ważnym kryterium diagnostycznym w podejrzewanym reumatoidalnym zapaleniu stawów. Wynik można także wykorzystać do określenia aktywności choroby w już zdiagnozowanej chorobie i do oceny skuteczności leczenia. Wszystkie wyniki badań laboratoryjnych należy skonsultować z lekarzem, który je zlecił. W przypadku RZS wynik tego badania może mieć decydującą wartość, jeśli chodzi o dalsze postępowanie diagnostyczne oraz lecznicze.

• Wynik badania dostępny w ciągu 7 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,
• Możliwość dostępu do wyniku online. W tym celu należy pobrać hasło dostępne na recepcji wybranej placówki.