P-ciała p. endomysium i p. retikulinie IgA

Celiakia (choroba trzewna) jest enteropatią zapalną jelita cienkiego o podłożu immunologicznym, wywołaną spożyciem glutenu, występującą u osób predysponowanych genetycznie. Na jej wystąpienie wpływają czynniki genetyczne, środowiskowe, infekcyjne, immunologiczne oraz metaboliczne. Podstawową metodą leczenia celiakii jest stosowanie diety bezglutenowej, polegającej na bezwzględnej eliminacji z pożywienia produktów zawierających gluten. Wystąpienie objawów klinicznych celiakii (zarówno ze strony układu pokarmowego jak i ze strony innych narządów) powinno być sygnałem do rozpoczęcia diagnozy w kierunku celiakii i tym samym do wykonania testów serologicznych na obecność przeciwciał typowych w celiakii. Z uwagi na różnice w czułości i swoistości badań poszczególnych markerów zaleca się, aby dla większej dokładności oceny wykonać łącznie dwa testy, na przykład oznaczenia przeciwciał przeciwko retikulinie i przeciwko endomysium. Serologiczna diagnostyka jest wstępnym etapem diagnostyki celiakii. Badanie powinno być wykonane u osób prezentujących objawy celiakii i pozostających na diecie zawierającej gluten. Oznaczane przeciwciała są specyficzne dla celiakii i ich obecność we krwi istotnie zwiększa prawdopodobieństwo wykrycia choroby, jednakże ich brak nie wyklucza celiakii. U osób z niedoborem całkowitych IgA wyniki przeciwciał oznaczanych w tej klasie mogą być fałszywie ujemne.