Zestaw atopowy (20 alergenów)

Czym jest zestaw atopowy?

Zestaw atopowy to panel diagnostyczny oparty na metodzie immunoenzymatycznej, pozwalający jednocześnie oznaczyć stężenie swoistych przeciwciał IgE dla 20 alergenów z jednej próbki krwi. Jest to jeden z najpopularniejszych i najbardziej przystępnych cenowo paneli przesiewowych w diagnostyce alergologicznej, obejmujący najważniejsze alergeny odpowiedzialne za rozwój chorób atopowych, takich jak astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa i spojówek, atopowe zapalenie skóry oraz niektóre postaci pokrzywki.

Panel jest podzielony na dwie równe grupy: 10 alergenów wziewnych, czyli takich, które dostają się do organizmu przez drogi oddechowe, oraz 10 alergenów pokarmowych, które mogą wywoływać reakcje po spożyciu. Umożliwia diagnostykę alergii na:

• alergeny wziewne (alergia na tymotkę łąkową, alergia na żyto, alergia na brzozę, alergia na bylice, alergia na kota, alergia na psa, alergia na konia, alergia na kurz domowy, alergia na kurz domowy, alergia na roztocza: Dermatophagoides pteronyssinus)
• alergeny pokarmowe (uczulenie na białko jaja kurzego, uczulenie na mleko, alergia na ryby (dorsz), alergia na pszenicę, alergia na ryż, alergia na soję, alergia na orzechy laskowe, alergia na marchew, alergia na ziemniaki, alergia na jabłko)

Pełna lista alergenów objętych badaniem:

• tymotka łąkowa,
• żyto,
• brzoza,
• bylica,
• Dermatophagoides pteronyssinus (roztocze kurzu domowego),
• kot,
• pies,
• koń,
• Cladosporium herbarum (grzyb pleśniowy),
• Alternaria alternata (grzyb pleśniowy),
• białko jaja kurzego,
• mleko krowie,
• dorsz,
• mąka pszenna,
• ryż,
• soja,
• orzech laskowy,
• marchew,
• ziemniak,
• jabłko,
• marker CCD (reszty węglowodanowe).

Rola swoistych IgE w organizmie

Immunoglobuliny klasy E (IgE) to przeciwciała produkowane przez układ odpornościowy jako element naturalnej obrony przed pasożytami. U osób zdrowych ich stężenie we krwi jest bardzo niskie. U osób z atopią, czyli genetycznie uwarunkowaną skłonnością do alergii, układ odpornościowy błędnie rozpoznaje nieszkodliwe substancje środowiskowe i pokarmowe jako zagrożenie, a następnie produkuje przeciwko nim swoiste IgE.

Wytworzone IgE przyczepiają się do powierzchni komórek tucznych w tkankach. Przy kolejnym kontakcie z tym samym alergenem dochodzi do błyskawicznej aktywacji tych komórek i uwolnienia histaminy oraz innych substancji zapalnych, co wywołuje objawy alergiczne. Zestaw atopowy wykrywa i mierzy stężenie swoistych IgE dla każdego z 20 alergenów osobno, co pozwala ustalić, które konkretnie substancje uczulają danego pacjenta i w jakim stopniu.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi niewielką próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Materiał trafia do laboratorium, gdzie przy użyciu metody immunoenzymatycznej mierzone jest stężenie swoistych przeciwciał IgE dla każdego z 20 alergenów wchodzących w skład zestawu. Wynik dla każdego alergenu jest wyrażony ilościowo i przyporządkowany do odpowiedniej klasy uczulenia.

Wyniki Zestawu atopowego są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE dla każdego z 20 badanych alergenów:

Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.

Przyczyny niskiego poziomu (wynik ujemny)

Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla poszczególnych alergenów najczęściej oznacza brak uczulenia na daną substancję. Ujemny wynik całego zestawu u osoby z objawami alergicznymi może wskazywać na to, że uczulenie dotyczy alergenu nieujętego w panelu, że objawy mają podłoże niealergiczne, np. nietolerancję pokarmową niezależną od IgE, lub że pacjent przyjmuje leki immunosupresyjne obniżające produkcję przeciwciał. W takich przypadkach lekarz może zalecić rozszerzoną diagnostykę o szerszy panel alergenów lub dodatkowe badania.

Objawy przy niskim poziomie

Niski lub ujemny wynik dla wszystkich 20 alergenów oznacza, że żaden z badanych alergenów najprawdopodobniej nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta. Jeśli mimo ujemnego wyniku objawy sugerujące alergię utrzymują się, lekarz alergolog może zalecić testy skórne, oznaczenie całkowitego IgE lub rozszerzony panel alergenów, taki jak Zestaw litewski (36 alergenów) lub Panel atopowy Polycheck (30 alergenów), aby objąć diagnostyką szersze spektrum substancji.

Przyczyny wysokiego poziomu (wynik dodatni)

Podwyższony poziom swoistych IgE dla jednego lub więcej alergenów wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na te substancje. Do najczęstszych przyczyn dodatniego wyniku zestawu atopowego należą:

• genetyczna predyspozycja do atopii, czyli dziedziczna skłonność do produkowania nadmiernych ilości IgE;
• regularna ekspozycja na alergeny wziewne w domu lub środowisku, np. roztocza kurzu domowego, sierść i naskórek zwierząt, czy sezonowe pyłki roślin;
• regularne spożywanie pokarmów, na które układ odpornościowy jest uczulony;
• a także współistnienie kilku chorób atopowych jednocześnie, co często wiąże się z uczuleniem na wiele alergenów równolegle.

Objawy wysokiego poziomu

Podwyższony poziom swoistych IgE w zestawie atopowym zazwyczaj wiąże się z objawami alergicznymi, których charakter zależy od rodzaju alergenu i drogi jego kontaktu z organizmem. Najczęstsze objawy to:

• wodnisty katar, kichanie i świąd nosa po kontakcie z pyłkami lub zwierzętami (alergiczny nieżyt nosa);
• łzawienie, zaczerwienienie i świąd oczu (alergiczne zapalenie spojówek);
• napady kaszlu, duszność i świszczący oddech (astma alergiczna);
• wysypka, pokrzywka, świąd i zaczerwienienie skóry;
• atopowe zapalenie skóry, czyli przewlekłe, nawracające zapalenie skóry z intensywnym świądem;
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego po spożyciu uczulającego pokarmu, takie jak nudności, bóle brzucha, biegunka lub wymioty;
• a w najcięższych przypadkach wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.

Przygotowanie do badania

Zestaw atopowy nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Badanie nie wymaga odstawiania leków przeciwhistaminowych.
• Można je wykonać niezależnie od aktualnego nasilenia objawów alergicznych i pory roku.

Wyniki diagnostyki alergii

• Wynik badania dostępny w ciągu 17 dni roboczych,
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,
• Możliwość dostępu do wyniku online. W tym celu należy pobrać hasło dostępowe na recepcji wybranej placówki.