Sód w moczu

Sód w moczu- co to jest?

Sód jest jednym z pierwiastków chemicznych, który występuje w ludzkim ciele w dość znacznych ilościach. Pełni wiele, niezwykle ważnych funkcji- przede wszystkim warunkuje on prawidłowe zachodzenie pobudzenia nerwowego komórek, czyli przekazywania impulsów elektrycznych między poszczególnymi neuronami, dzięki czemu możliwa jest ich praca oraz chociażby pobudzanie mięśni.

Nieprawidłowości w zakresie stężeń sodu we krwi mogą skutkować rozwojem licznych, stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia powikłań. Niektórymi z nich są chociażby nadciśnienie tętnicze, które może prowadzić do niewydolności krążenia.

Sód wydalany jest z organizmu z znacznej większości (95%) przez nerki. W przypadku zaburzenia funkcji tych narządów (lub też nieprawidłowej kontroli hormonalnej procesu filtracji z krwi) może występować zbyt duże lub zbyt niskie stężenie sodu w organizmie. Oba te stany niosą za sobą negatywne konsekwencje oraz wymagają jak najszybszego unormowania oraz dokładnego ustalenia ich przyczyny.

Sód w moczu – kiedy wykonać?

Sód w moczu pozwala na określenie poziomu jego wydalania przez nerki w danym momencie. Dokładniejszym typem tego testu diagnostycznego jest pomiar stężenia moczu w jego całodobowej zbiórce. Dodatkowo lekarz zazwyczaj zleci także badanie poziomów elektrolitów we krwi, co pozwoli na zestawienie ze sobą ilości sodu obecnych w krwiobiegu z tymi, które znajdują się w moczu.

Nieprawidłowe, zbyt wysokie poziomy sodu w moczu mogą świadczyć o jego zbyt wysokim stężeniu we krwi. Stan ten jest znany jako hipernatremia i w sposób fizjologiczny skutkuje wyższym wydalaniem tego pierwiastka.

Nadmiar sodu w moczu może także być objawem nieprawidłowej, zbyt wysokiej utracie sodu przez nerki, co będzie skutkowało jego niskimi poziomami we krwi (hiponatremia).

Analogicznie, niskie poziomy sodu w moczu mogą świadczyć o jego niedoborze z przyczyn pozanerkowych lub upośledzoną zdolnością nerek do jego wydalania, która może pojawiać się w przebiegu przewlekłych chorób nerek. Przyczyny zaburzeń elektrolitowych zazwyczaj są wielowymiarowe i bardzo złożone oraz wymagają pogłębionej diagnostyki, gdyż mogą stanowić poważne zagrożenie dla pacjenta.

Sód w moczu – kto powinien wykonać?

Sód w moczu powinien być wykonywany jako jeden z elementów diagnostyki w kierunku wyjaśnienia przyczyn objawów wskazujących na zaburzenia poziomu sodu we krwi pacjenta.

Najczęściej występującymi objawami zbyt wysokich poziomów sodu są:

• podwyższone zapotrzebowanie na płyny (wzrost pragnienia)
• zaburzenia koncentracji
• skurcze mięśni
• drgawki

Hipernatremia często występuje w przypadku odwodnienia, które może wynikać zarówno ze zbyt małego przyjmowania płynów jak i ze zbyt wysokiego ich wydalania, przy jednocześnie zachowanej właściwej pracy nerek- na przykład w przebiegu glikozurii (przy cukrzycy) lub długotrwałej biegunce osmotycznej.

Dodatkowo hipernatremia może pojawić się przy zaburzeniach funkcji przysadki, które prowadzą do rozwoju moczówki prostej.

Objawami, które mogą wskazywać na niskie wartości stężeń sodu we krwi są:

• nudności
• wymioty
• ból głowy
• zaburzenia pamięci i koncentracji
• zmęczenie
• ospałość
• nerwowość
• osłabienie siły mięśniowej
• utrata apetytu
• skurcze mięśni
• drgawki

Hiponatremia posiada więcej możliwych przyczyn niż hipernatremia. Do jednych z najczęściej występujących należą:

• marskość wątroby
• niewydolność serca
• zespół nefrytyczny (w przebiegu uszkodzenia nerek)
• SIADH
• niedoczynność tarczycy
• choroba Addisona

Niezależnie od przyczyny nieprawidłowości stężeń sodu we krwi powinny być jak najszybciej zdiagnozowane oraz usunięte. Wyniki badania zawsze należy skonsultować z lekarzem, gdyż tylko w zestawieniu z historią choroby oraz objawami klinicznymi będzie on w stanie wdrożyć właściwe, bezpieczne dla pacjenta dalsze postępowanie lecznicze oraz (jeżeli będzie to konieczne) zlecić odpowiednie dalsze testy diagnostyczne.