Test alergiczny ceramika i cementy LTT

Czym jest test alergiczny ceramika i cementy LTT?

Test alergiczny ceramika i cementy LTT to wieloparametrowe badanie immunologiczne in vitro oparte na technologii transformacji limfocytów (LTT – Lymphocyte Transformation Test), w którym izolowane z krwi pacjenta limfocyty T są inkubowane z substancjami stosowanymi w ceramicznych materiałach dentystycznych i cementach stomatologicznych, a następnie mierzona jest proliferacja tych komórek jako wskaźnik ich reaktywności immunologicznej na poszczególne substancje. Panel badanych substancji obejmuje materiały ceramiczne stosowane w protetyce i implantologii – tlenek cyrkonu (cyrkon), tlenek glinu (alumina), dwukrzemian litu (e.max), ceramikę skaleniową, hydroksyapatyt – a także cementy stomatologiczne stosowane do osadzania uzupełnień protetycznych: cementy glasjonomerowe (zawierające fluorek glinu, kwas poliakrylowy), cementy kompozytowe na bazie żywic (zawierające metakrylany, HEMA, bisfenol A), cementy cynkowo-fosforanowe oraz cementy polikarboksylowe i ich składniki. Wynik testu dla każdej substancji jest wyrażany jako wskaźnik stymulacji (SI), pozwalający precyzyjnie określić profil nadwrażliwości pacjenta.
Test transformacji limfocytów jest wykorzystywany w dentystyce w wykrywaniu nadwrażliwości na materiały do wypełnień kanałów korzeniowych (kompozyty, cementy i inne) oraz u chorych używających protezy i mających wbudowywane implanty. Metale wywołujące reakcję nadwrażliwości to beryl, nikiel, kobalt, chrom, tantal i wanad, a także tytan dotychczas uważany za metal nie powodujący alergii.

Rola alergenów ceramicznych i cementów w organizmie

Materiały ceramiczne i cementy stomatologiczne same w sobie nie pełnią żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka – są substancjami obcymi, które po wprowadzeniu do jamy ustnej mogą u osób predysponowanych genetycznie wywoływać nieprawidłową reakcję układu odpornościowego mediowaną przez limfocyty T, prowadzącą do nadwrażliwości kontaktowej typu IV. Choć materiały ceramiczne – szczególnie cyrkon i alumina – są powszechnie uważane za biologicznie obojętne i hipoalergiczne, u niewielkiej grupy pacjentów mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, szczególnie gdy zawierają domieszki innych substancji lub gdy uwalniane są z nich jony metali podczas procesów starzenia materiału. Znacznie częściej reakcje nadwrażliwości są wywoływane przez cementy dentystyczne – szczególnie cementy kompozytowe zawierające metakrylany i HEMA, które mogą uwalniać reaktywne monomery przez długi czas po utwardzeniu – a objawy mogą być zarówno lokalne, jak i ogólnoustrojowe, trudne do skojarzenia z wykonanym leczeniem protetycznym.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego do specjalnych probówek zapewniających żywotność komórek, którą należy dostarczyć do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania. W laboratorium izolowane są limfocyty T, które następnie są inkubowane przez kilka dni z substancjami stosowanymi w ceramicznych materiałach dentystycznych i cementach stomatologicznych – tlenkiem cyrkonu, tlenkiem glinu, dwukrzemianem litu, cementami glasjonomerowymi, kompozytowymi i cynkowo-fosforanowymi oraz ich składnikami – a po zakończeniu inkubacji mierzona jest proliferacja limfocytów dla każdej substancji osobno, wyrażana jako wskaźnik stymulacji (SI).

Wyniki testu ceramika i cementy LTT są wyrażane jako wskaźnik stymulacji (SI) i interpretowane według następujących zakresów:

Dokładne wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium – warto zweryfikować je w wewnętrznym systemie Synevo.

Niski wskaźnik stymulacji (wynik ujemny) – przyczyny

Niski wskaźnik stymulacji (SI poniżej 2,0) dla danej substancji ceramicznej lub cementu najczęściej oznacza brak nadwrażliwości limfocytów T na ten materiał – układ odpornościowy pacjenta nie wytwarza nieprawidłowej odpowiedzi komórkowej i materiał ten może być bezpiecznie stosowany w leczeniu protetycznym. Niski wynik może być również spowodowany przyjmowaniem leków immunosupresyjnych lub kortykosteroidów, wykonaniem badania podczas aktywnej infekcji, zbyt długim czasem transportu próbki prowadzącym do obniżenia żywotności limfocytów lub niewystarczającą wcześniejszą ekspozycją na daną substancję. Ujemny wynik testu dla konkretnych materiałów ceramicznych i cementów dostarcza cennych informacji przed planowanym leczeniem protetycznym, pozwalając stomatologowi na bezpieczny dobór materiałów.

Niski wskaźnik stymulacji – objawy

Niski lub ujemny wynik testu dla danego materiału ceramicznego lub cementu zazwyczaj oznacza, że ten konkretny materiał nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta i może być bezpiecznie stosowany w leczeniu protetycznym bez ryzyka wywołania reakcji nadwrażliwości immunologicznej. Jeśli pacjent mimo ujemnych wyników nadal doświadcza dolegliwości po osadzeniu uzupełnienia ceramicznego lub leczeniu cementem, przyczyna może leżeć w innych czynnikach – mechanicznym podrażnieniu tkanek, nieprecyzyjnym dopasowaniu uzupełnienia, mikroprzecieku przy brzegu korony lub infekcji bakteryjnej – i wymaga konsultacji ze stomatologiem w celu oceny jakości wykonanego leczenia.

Wysoki wskaźnik stymulacji (wynik dodatni) – przyczyny

Wysoki wskaźnik stymulacji (SI powyżej 3,0) dla danego materiału ceramicznego lub cementu wskazuje na nadwrażliwość limfocytów T i najczęściej wynika z wcześniejszej ekspozycji na uczulające substancje – poprzez kontakt z koronami ceramicznymi, licówkami, implantami lub innymi uzupełnieniami protetycznymi osadzanymi przy użyciu uczulających cementów. Wysoka reaktywność jest szczególnie często obserwowana dla metakrylanów i HEMA zawartych w nowoczesnych cementach kompozytowych, a także dla składników cementów glasjonomerowych u osób z nadwrażliwością na związki fluoru lub kwas poliakrylowy. Reaktywność krzyżowa między metakrylanami stosowanymi w cementach kompozytowych a innymi materiałami dentystycznymi zawierającymi te same monomery może wyjaśniać przypadki wielokrotnej nadwrażliwości na różne preparaty stomatologiczne.

Wysoki wskaźnik stymulacji – objawy

Wysoki wskaźnik stymulacji dla danego materiału ceramicznego lub cementu zazwyczaj wiąże się z objawami nadwrażliwości, których charakter zależy od rodzaju uczulającej substancji i czasu trwania ekspozycji. Lokalne objawy obejmują pieczenie i ból dziąseł wokół koron ceramicznych lub implantów, obrzęk i zaczerwienienie błony śluzowej w kontakcie z uczulającym materiałem, zmiany lichenoidalne na błonie śluzowej policzków, nadwrażliwość zębów po osadzeniu uzupełnienia, a niekiedy trudno gojące się stany zapalne przyzębia. W cięższych przypadkach mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe – przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia koncentracji, bóle stawów – które pacjent zazwyczaj nie łączy z wykonanym leczeniem protetycznym, dlatego precyzyjna diagnostyka przy użyciu testu LTT jest kluczowa dla ustalenia związku przyczynowo-skutkowego i doboru alternatywnych materiałów dentystycznych.

Przygotowanie do testu

Test alergiczny ceramika i cementy LTT nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych i kortykosteroidach, ponieważ mogą one hamować proliferację limfocytów i fałszować wynik.
• Próbka krwi musi być dostarczona do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania – należy wcześniej uzgodnić z laboratorium termin pobrania i dostarczenia próbki.