Test alergiczny wypełnienie kanałów korzeniowych LTT

Czym jest test alergiczny wypełnienie kanałów korzeniowych LTT?

Test alergiczny wypełnienie kanałów korzeniowych LTT to swoiste badanie immunologiczne in vitro oparte na technologii transformacji limfocytów (LTT – Lymphocyte Transformation Test), w którym izolowane z krwi pacjenta limfocyty T są inkubowane z substancjami stosowanymi w materiałach do wypełniania kanałów korzeniowych, a następnie mierzona jest proliferacja tych komórek jako wskaźnik ich reaktywności immunologicznej na poszczególne składniki preparatów endodontycznych.
LTT jest jedną z najbardziej wiarygodnych i czułych metod pozwalających na ocenę zdolności do odpowiedzi immunologicznej aktywnych komórek układu odpornościowego. W teście badana jest reaktywność limfocytów T po kontakcie z antygenami oraz haptenami różnego pochodzenia. Antygenem mogą być toksyny bakteryjne, metale, tworzywa sztuczne, leki lub składniki żywności w tym środki konserwujące. Test wypełnienie kanałów korzeniowych LTT służy do diagnostyki nadwrażliwości na materiały stosowane w stomatologii w celu wypełnienia kanałów korzeniowych. W skład pakietu wchodzą: balsam peruwiański, bisfenol A, epichlorydrin, eugenol, gutaperka, kalafonia, olej arachidowy, kleje silikonowe, paraformaldehyd, srebro, tlenek bizmutu, trójetanoloamina.

Rola alergenów endodontycznych w organizmie

Substancje stosowane w materiałach do wypełniania kanałów korzeniowych same w sobie nie pełnią żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka – są materiałami obcymi, które po wprowadzeniu do kanałów korzeniowych mogą u osób predysponowanych genetycznie wywoływać nieprawidłową reakcję układu odpornościowego mediowaną przez limfocyty T, prowadzącą do nadwrażliwości kontaktowej typu IV. Składniki materiałów endodontycznych – szczególnie żywice epoksydowe, eugenol, formaldehyd i metakrylany – mogą uwalniać się z wypełnienia kanałowego przez długi czas po zabiegu i przenikać przez wierzchołek korzenia do tkanek okołowierzchołkowych, gdzie wiążą się z białkami organizmu tworząc hapteny rozpoznawane przez limfocyty T jako obce antygeny. Przy kolejnym kontakcie z uczulającą substancją dochodzi do aktywacji limfocytów T pamięci i kaskady reakcji zapalnej w tkankach otaczających wierzchołek korzenia, co może objawiać się jako przewlekłe zapalenie okołowierzchołkowe – ból, obrzęk, przetoka – nieodpowiadające na standardowe leczenie antybiotykami i powtarzane zabiegi endodontyczne, lub jako objawy ogólnoustrojowe trudne do skojarzenia z leczeniem kanałowym.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego do specjalnych probówek zapewniających żywotność komórek, którą należy dostarczyć do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania. W laboratorium izolowane są limfocyty T, które następnie są inkubowane przez kilka dni z substancjami stosowanymi w materiałach do wypełniania kanałów korzeniowych – gutaperką, uszczelniaczami na bazie żywic epoksydowych, eugenolem, formaldehydem i innymi składnikami preparatów endodontycznych – a po zakończeniu inkubacji mierzona jest proliferacja limfocytów dla każdej substancji osobno, wyrażana jako wskaźnik stymulacji (SI), pozwalający określić profil nadwrażliwości pacjenta na materiały endodontyczne.

Wyniki testu LTT dla poszczególnych substancji endodontycznych są wyrażane jako wskaźnik stymulacji (SI) i interpretowane według następujących zakresów:

Dokładne wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium i stosowanej metody – warto zweryfikować je w wewnętrznym systemie Synevo.

Niski wskaźnik stymulacji (wynik ujemny) – przyczyny

Niski wskaźnik stymulacji (SI poniżej 2,0) dla danej substancji endodontycznej najczęściej oznacza brak nadwrażliwości limfocytów T na ten składnik materiałów do wypełniania kanałów korzeniowych – układ odpornościowy pacjenta nie wytwarza nieprawidłowej odpowiedzi komórkowej na kontakt z tą substancją i prawdopodobnie nie jest ona przyczyną dolegliwości po leczeniu kanałowym. Niski wynik może być również spowodowany przyjmowaniem leków immunosupresyjnych lub kortykosteroidów hamujących proliferację limfocytów, wykonaniem badania podczas aktywnej infekcji zaburzającej reaktywność limfocytów, zbyt długim czasem transportu próbki prowadzącym do obniżenia żywotności limfocytów, lub niewystarczającą wcześniejszą ekspozycją na daną substancję endodontyczną. Ujemny wynik testu LTT dla konkretnych substancji dostarcza cennej informacji przed planowanym leczeniem endodontycznym – pozwala stomatologowi na bezpieczny dobór materiałów niewykazujących reaktywności u danego pacjenta.

Niski wskaźnik stymulacji – objawy

Niski lub ujemny wynik testu LTT dla danej substancji endodontycznej zazwyczaj oznacza, że ten konkretny materiał nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta po leczeniu kanałowym i może być bezpiecznie stosowany w endodoncji bez ryzyka wywołania reakcji nadwrażliwości immunologicznej. Jeśli pacjent mimo ujemnych wyników testu nadal doświadcza dolegliwości po leczeniu kanałowym – bólu, obrzęku, przetok – przyczyna może leżeć w czynnikach innych niż nadwrażliwość na materiał endodontyczny, takich jak niepełne opracowanie kanałów, przetrwała infekcja bakteryjna, mikroprzecieki lub inne powikłania techniczne zabiegu. W takim przypadku należy skonsultować się ze stomatologiem endodontystą w celu oceny jakości wykonanego leczenia kanałowego i poszerzenia diagnostyki o badania obrazowe.

Wysoki wskaźnik stymulacji (wynik dodatni) – przyczyny

Wysoki wskaźnik stymulacji (SI powyżej 3,0) dla danej substancji endodontycznej wskazuje na nadwrażliwość limfocytów T na ten składnik materiałów do wypełniania kanałów korzeniowych i najczęściej wynika z wcześniejszej ekspozycji na tę substancję – poprzez kontakt z materiałami stosowanymi podczas leczenia kanałowego lub innych zabiegów stomatologicznych zawierających uczulające składniki. Wysoka reaktywność jest szczególnie często obserwowana dla żywic epoksydowych (BADGE i pokrewnych związków) stosowanych w popularnych uszczelniaczach kanałowych takich jak AH Plus, a także dla eugenolu zawartego w tradycyjnych pastach na bazie tlenku cynku oraz dla formaldehydu i paraformaldehydu stosowanych w niektórych preparatach dewitalizujących miazgę. Reaktywność krzyżowa między różnymi żywicami epoksydowymi i metakrylanami stosowanymi zarówno w endodoncji, jak i w innych materiałach dentystycznych może wyjaśniać przypadki wielokrotnej nadwrażliwości na różne preparaty stomatologiczne u tego samego pacjenta.

Wysoki wskaźnik stymulacji – objawy

Wysoki wskaźnik stymulacji dla danego składnika materiałów endodontycznych zazwyczaj wiąże się z objawami nadwrażliwości, których nasilenie i charakter zależą od rodzaju uczulającej substancji, jej stężenia uwalnianego z wypełnienia i indywidualnej reaktywności układu odpornościowego pacjenta. Najczęstsze lokalne objawy po leczeniu kanałowym z użyciem uczulającego materiału obejmują przewlekły ból lub nadwrażliwość leczonego zęba utrzymujące się długo po zakończeniu leczenia, nawracające obrzęki i stany zapalne dziąseł wokół leczonego zęba, tworzenie się przetok – kanalików łączących ognisko zapalne z powierzchnią błony śluzowej – zmiany okołowierzchołkowe widoczne w badaniu RTG nieodpowiadające na powtarzane leczenie kanałowe i antybiotykoterapię. W przypadku nasilonych reakcji lub długotrwałej ekspozycji mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe – przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia koncentracji i pamięci, bóle stawów i mięśni – które pacjent zazwyczaj nie łączy z przeprowadzonym leczeniem kanałowym, dlatego diagnostyka przy użyciu testu LTT może być kluczowa dla wyjaśnienia związku przyczynowo-skutkowego.

Przygotowanie do testu

Test alergiczny wypełnienie kanałów korzeniowych LTT nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, kortykosteroidach i antybiotykach, ponieważ mogą one hamować proliferację limfocytów i fałszować wynik badania.
• Próbka krwi do testu LTT musi być dostarczona do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania, ponieważ badanie wymaga żywych limfocytów – należy wcześniej uzgodnić z laboratorium termin pobrania i dostarczenia próbki.