Zestaw inhalacyjny - trawy i chwasty (10 alergenów)

Czym jest Zestaw inhalacyjny – trawy i chwasty?

Zestaw inhalacyjny – trawy i chwasty to panel diagnostyczny oparty na metodzie immunoenzymatycznej, pozwalający jednocześnie oznaczyć stężenie swoistych przeciwciał IgE dla 10 pyłków traw i chwastów z jednej próbki krwi. Jest to panel skupiony wyłącznie na tej grupie alergenów, co czyni go idealnym wyborem dla pacjentów, u których objawy pyłkowicy pojawiają się wyłącznie w miesiącach letnich, a nie wczesną wiosną podczas pylenia drzew.

Panel obejmuje cztery gatunki traw, czyli:

• tomkę wonną,
• kupkówkę pospolitą,
• tymotką łąkową,
• żyto,

oraz sześć gatunków chwastów i roślin zielnych, czyli:

• ambrozję bylicolistną,
• bylicę pospolitą,
• babkę lancetowatą,
• komosę białą,
• pokrzywę,
• rzepak.

Rzepak jest szczególnie istotny dla mieszkańców terenów rolniczych, gdzie jego uprawy są rozległe, natomiast ambrozja bylicolistna, roślina inwazyjnie rozprzestrzeniająca się w Polsce, jest jednym z najsilniej uczulających chwastów i przedłuża sezon pylenia nawet do września i października.

Rola pyłków traw i chwastów w organizmie i mechanizm uczulenia

Pyłki traw i chwastów nie pełnią żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka. Są zewnętrznymi alergenami środowiskowymi wdychanymi przez drogi oddechowe podczas sezonu pylenia. U osób nieuczulonych kontakt z pyłkami przebiega bez reakcji alergicznych.

U osób uczulonych układ odpornościowy zapamiętuje białka pyłków traw lub chwastów jako substancje szkodliwe. Przy kolejnym kontakcie z pyłkami podczas sezonu pylenia reaguje uwolnieniem histaminy i innych substancji zapalnych, wywołując objawy alergiczne.

Ze względu na podobieństwo struktury białkowej między różnymi gatunkami traw, uczulenie na jeden gatunek bardzo często wiąże się z reaktywnością krzyżową na inne trawy.

Z kolei uczulenie na bylicę może powodować reaktywność krzyżową z niektórymi ziołami i przyprawami kuchennymi, co ma praktyczne znaczenie dla diety pacjenta.

Na czym polega badanie?

Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, tak jak przy standardowym badaniu krwi.

Pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie oznaczane jest stężenie swoistych przeciwciał IgE dla każdego z 10 alergenów wchodzących w skład zestawu.

Normy

Wyniki Zestawu inhalacyjnego – trawy i chwasty są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE dla każdego z 10 badanych alergenów:

Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.

Przyczyny niskiego poziomu (wynik ujemny)

Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla poszczególnych alergenów najczęściej oznacza brak uczulenia na dany pyłek. Ujemny wynik całego zestawu u osoby z letnimi objawami alergicznymi może wskazywać na to, że ich przyczyną są inne alergeny letnie nieujęte w tym panelu, że objawy mają podłoże niealergiczne lub że pacjent przyjmuje leki immunosupresyjne. W takich przypadkach lekarz może zalecić rozszerzoną diagnostykę.

Objawy przy niskim poziomie

Niski lub ujemny wynik dla wszystkich 10 alergenów oznacza, że żaden z badanych pyłków traw i chwastów najprawdopodobniej nie jest przyczyną letnich dolegliwości pacjenta.

Jeśli mimo ujemnego wyniku sezonowe objawy utrzymują się, lekarz alergolog może zalecić diagnostykę w kierunku uczulenia na pyłki drzew, które pylą wcześniej, testy skórne lub ocenę w kierunku innych przyczyn dolegliwości.

Przyczyny wysokiego poziomu (wynik dodatni)

Podwyższony poziom swoistych IgE dla jednego lub więcej pyłków traw lub chwastów wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na te rośliny.

Do najczęstszych przyczyn wzrostu stężenia swoistych IgE należą:

• regularna coroczna ekspozycja na pyłki traw i chwastów w sezonie wiosenno-letnim, szczególnie u osób spędzających dużo czasu na świeżym powietrzu, na łąkach, w parkach lub ogrodach;
• zamieszkiwanie na terenach rolniczych z rozległymi uprawami zbóż i rzepaku;
• ekspozycja na ambrozję bylicolistną, która jako roślina inwazyjna coraz szerzej rozprzestrzenia się w Polsce i przedłuża sezon pylenia chwastów do jesieni;
• predyspozycja genetyczna do atopii;
• a także reaktywność krzyżowa między różnymi gatunkami traw, która sprawia, że uczulenie na tymotką łąkową często wiąże się z uczuleniem na inne trawy.

Objawy wysokiego poziomu

Podwyższony poziom swoistych IgE dla pyłków traw i chwastów wiąże się z sezonowymi objawami pojawiającymi się od końca kwietnia do października, w zależności od kalendarza pylenia poszczególnych roślin. Najczęstsze objawy to:

• obfity wodnisty katar, napadowe kichanie i uczucie zatkania nosa;
• intensywne łzawienie, zaczerwienienie, pieczenie i świąd oczu;
• świąd nosa i gardła;
• kaszel i duszność nasilające się na świeżym powietrzu, szczególnie na łąkach i w pobliżu pól uprawnych;
• a u osób uczulonych na bylicę możliwe reakcje pokarmowe po spożyciu niektórych ziół i przypraw wynikające z reaktywności krzyżowej, takie jak objawy po spożyciu surowego selera, marchwi, pietruszki, kopru lub przypraw korzennych.

Przygotowanie do badania

Zestaw inhalacyjny – trawy i chwasty nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Badanie nie wymaga odstawiania leków przeciwhistaminowych.
• Optymalnym momentem jest okres poza sezonem pylenia traw i chwastów, choć badanie można wykonać o każdej porze roku.