Badanie zonulina w kale

Czym jest zonulina?

Zonulina jest białkiem produkowanym przez komórki nabłonka jelita cienkiego (enterocyty). Jej głównym zadaniem jest regulowanie szczelności tzw. ścisłych połączeń (ang. tight junctions), czyli mikroskopijnych „szwów” łączących sąsiednie komórki jelitowe.

W praktyce klinicznej oznaczenie zonuliny w kale traktuje się jako marker oceniający integralność bariery jelitowej. Parametr ten jest pomocny w diagnostyce stanów, w których ściana jelita traci swoją szczelność, co może prowadzić do przenikania do krwi substancji, które normalnie nie powinny się tam znajdować.

Kiedy należy wykonać badanie?

Oznaczenie zonuliny w kale zaleca się osobom, u których podejrzewa się lub monitoruje:

• zespół nieszczelnego jelita (Leaky Gut Syndrome),
• choroby autoimmunologiczne, takie jak celiakia, reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy stwardnienie rozsiane,
• nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego),
• nietolerancje i nadwrażliwości pokarmowe,
• nawracające dolegliwości ze strony układu pokarmowego o niewyjaśnionej przyczynie,
• cukrzycę typu 1

Regularna kontrola poziomu zonuliny pomaga ocenić, czy zastosowana dieta lub leczenie przynoszą efekty i czy bariera jelitowa ulega odbudowie.

Rola zonuliny w organizmie

Zonulina odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowej przepuszczalności bariery jelitowej. Reguluje ona przepływ wody, jonów i składników odżywczych pomiędzy światłem jelita a krwioobiegiem. Dzięki temu do krwi trafiają tylko właściwie przetrawione substancje odżywcze, a drobnoustroje, toksyny i nierozłożone cząsteczki pokarmowe pozostają w świetle jelita.

Gdy poziom zonuliny wzrasta, ścisłe połączenia między komórkami jelitowymi rozluźniają się, a bariera jelitowa staje się nadmiernie przepuszczalna. Przez „nieszczelną” ścianę jelita do krwi mogą przedostawać się substancje wywołujące reakcje zapalne i immunologiczne w całym organizmie.

Na czym polega badanie?

Sam proces pobrania materiału odbywa się w warunkach domowych. Pacjent samodzielnie pobiera próbkę kału do specjalnego pojemnika, który można wziąć z Punktu Pobrań. Pojemnik z opisaną próbką należy następnie dostarczyć do punktu pobrań lub laboratorium zgodnie z instrukcją, gdzie następnie próbka jest analizowana.

Przygotowanie do badania

Do badania zonuliny w kale nie trzeba specjalnych przygotowań dotyczących diety ani bycia na czczo, ponieważ materiałem do analizy jest próbka kału, a nie krew.

Próbkę kału należy pobrać do specjalnego pojemnika, który można wziąć z Punktu Pobrań. Pobranie wykonuje się po naturalnym wypróżnieniu, pobierając próbkę wielkości orzecha włoskiego lub laskowego za pomocą łopatki dołączonej do pojemnika.

Próbka nie może mieć kontaktu z wodą toaletową ani z moczem. Pojemnik należy szczelnie zamknąć, opisać datą i godziną pobrania, a następnie jak najszybciej dostarczyć do laboratorium.