Badanie cystatyna C

Czym jest cystatyna C?

Cystatyna C (Cystatin C) to małocząsteczkowe białko z rodziny inhibitorów proteaz cysteinowych o masie cząsteczkowej około 13 kDa, kodowane przez gen CST3 i produkowane w stałym tempie przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu niezależnie od płci, wieku, masy mięśniowej i stanu odżywienia.

Stężenie cystatyny C we krwi zależy głównie od GFR (współczynnik przesączania kłębuszkowego).

Zwiększa się wcześniej niż stężenie kreatyniny, dzięki czemu jest czulszym wskaźnikiem przy zmniejszaniu GFR.

Rola cystatyny C w organizmie

Cystatyna C pełni w organizmie rolę endogennego inhibitora proteaz cysteinowych – enzymów odpowiedzialnych za degradację białek – regulując ich aktywność i chroniąc tkanki przed nadmierną proteolizą, co ma znaczenie w procesach zapalnych, apoptozy i remodelingu tkanek. Jako wszechobecny inhibitor proteaz cystatyna C uczestniczy w regulacji procesów immunologicznych, neuroprotekcji oraz modulacji odpowiedzi zapalnej, a jej rola wykracza poza funkcję markera nerkowego – badania sugerują jej udział w patogenezie chorób neurodegeneracyjnych, miażdżycy i nowotworów. Jednak kluczowym zastosowaniem klinicznym cystatyny C jest jej rola jako markera filtracji kłębuszkowej – stałe tempo produkcji przez wszystkie komórki jądrzaste organizmu i zależność jej stężenia we krwi wyłącznie od sprawności filtracji nerkowej sprawia, że wzrost cystatyny C we krwi jest bezpośrednim i czułym wskaźnikiem upośledzenia czynności nerek, wykrywanym wcześniej niż wzrost kreatyniny.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, najlepiej w godzinach porannych i na czczo. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści przy użyciu metody immunoturbidymetrycznej lub nefelometrycznej oznaczają stężenie cystatyny C w surowicy krwi, a uzyskany wynik może być następnie wykorzystany do obliczenia szacowanego współczynnika przesączania kłębuszkowego (eGFR) przy użyciu równania CKD-EPI opartego na cystatynie C, które dostarcza dokładniejszej oceny czynności nerek niż klasyczne równania oparte na kreatyninie.

Normy

Dorośli: 0,62–1,11 mg/l
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.

Przygotowanie do badania

Badanie poziomu cystatyny C nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie najlepiej wykonać rano, na czczo.
• Przed badaniem można wypić maksymalnie 1 szklankę niegazowanej wody.
• Przed badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach – kortykosteroidy, leki immunosupresyjne i niektóre inne substancje mogą wpływać na stężenie cystatyny C we krwi.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o chorobach tarczycy, ponieważ zarówno nadczynność jak i niedoczynność tarczycy mogą wpływać na poziom cystatyny C niezależnie od funkcji nerek.

• Wynik badania dostępny w ciągu 16 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,
• Możliwość dostępu do wyniku online. W tym celu należy pobrać hasło dostępowe na recepcji wybranej placówki.