Badanie przeciwciał HCV

Czym są przeciwciała HCV?

Przeciwciała anty-HCV to białka wytwarzane przez układ odpornościowy człowieka w reakcji na zakażenie wirusem HCV. Przeciwciała wykrywane w testach diagnostycznych to immunoglobuliny klasy IgG (rzadziej IgM), swoiste wobec antygenów kodowanych przez cztery różne regiony genomu wirusa.

Pojawiają się we krwi średnio po 4–10 tygodniach od momentu zakażenia. Dlatego wykonanie badania zbyt wcześnie może dać wynik fałszywie ujemny.

Rola przeciwciał anty-HCV w organizmie

Wirus HCV to wirus zapalenia wątroby typu C, który atakuje głównie wątrobę i może prowadzić do ostrego lub przewlekłego zapalenia wątroby. Przeciwciała anty-HCV są elementem nabytej odpowiedzi immunologicznej na zakażenie HCV.

Rola przeciwciał jest jednak ograniczona – nie eliminują wirusa skutecznie i nie zapewniają ochrony przed ponownym zakażeniem.

Anty-HCV utrzymują się w organizmie przez długi czas – zarówno u osób z aktywnym zakażeniem, jak i u tych, które spontanicznie wyeliminowały wirusa lub zostały skutecznie wyleczone. Dlatego ich obecność świadczy jedynie o kontakcie z HCV, a nie o bieżącej aktywności infekcji.

Kiedy warto wykonać badanie przeciwciał wirusa HCV?

Test powinien wykonać każdy, kto mógł mieć kontakt z wirusem:

• osoby używające lub używające w przeszłości narkotyków dożylnych (wspólne igły/strzykawki);
• osoby, które otrzymały transfuzję krwi lub przeszczep narządu;
• pracownicy ochrony zdrowia narażeni na kontakt z krwią zakażonych osób;
• osoby z nieprawidłowymi wynikami prób wątrobowych (ALT, AST) lub objawami choroby wątroby;
• osoby zakażone HIV lub wirusem HBV;
• partnerzy seksualni osób zakażonych HCV;
• osoby po zabiegach chirurgicznych, stomatologicznych lub tatuażach wykonywanych w warunkach niezachowania sterylności;
• dzieci urodzone przez matki zakażone HCV (zazwyczaj po 18. miesiącu życia).

Zgodnie z rekomendacjami Ministerstwa Zdrowia przesiewowe badanie HCV warto wykonać co najmniej raz w życiu. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała wirusowe zapalenie wątroby typu C za globalny priorytet zdrowia publicznego i przyjęła wiążące cele eliminacji choroby do 2030 roku. Wśród rekomendowanych metod są właśnie powszechne badania przesiewowe.

Na czym polega badanie?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej pacjenta przez wykwalifikowany personel medyczny Punktu Pobrań.

Jest to szybka procedura.

Normy i interpretacja wyniku

Wynik badania jest jakościowy. Jest reaktywny (pozytywny) lub niereaktywny (negatywny).

• Wynik reaktywny anty-HCV zawsze wymaga potwierdzenia badaniem HCV RNA, które jako jedyne potwierdza aktywne zakażenie i kwalifikuje do leczenia.
• Wynik niereaktywny wskazuje na brak kontaktu z wirusem. Jeśli badanie wykonywane było po niedawnej ekspozycji, warto powtórzyć je za kilka tygodniu.

Wyleczenie wirusowego zapalenia typu C jest obecnie w dużej mierze możliwe. Im wcześniej wykryjesz WZW typu C i wdrożone zostanie odpowiednie leczenie przeciwwirusowe, tym skuteczniej chronisz swoją wątrobę przed poważnymi powikłaniami.

Objawy wirusowego zapalenia wątroby typu C

Choroba może przebiegać w postaci ostrej lub – co zdarza się znacznie częściej – przechodzić w formę przewlekłą, co w rezultacie może prowadzić do poważnych powikłań narządowych, głównie wątroby.

WZW C w większości przypadków przebiega bezobjawowo (stąd nazywane jest „cichym zabójcą”), jednak mogą pojawić się:

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• ból brzucha w prawym podżebrzu,
• nudności, brak apetytu,
• ciemny mocz, odbarwione stolce,
• żółtaczka (zażółcenie skóry i białkówek oczu),
• bóle stawów i mięśni,
• świąd skóry.

W zaawansowanych stadiach mogą pojawiać się objawy marskości wątroby (wodobrzusze, obrzęki, łatwe siniaczenie).

Przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania.

Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach.

Badanie polega na pobraniu krwi do probówki z żyły łokciowej. Zgodnie z procedurą pobrania, czyli: odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz zaciskanie palców dłoni w celu ekspozycji żyły. Pobranie krwi trwa kilkanaście sekund. Po pobraniu krwi należy uciskać miejsce wkłucia na wyprostowanej ręce. Procedura trwa maksymalnie kilka minut.

Przygotowanie do badania HCV

• Brak specjalnego przygotowania do badania. Nie trzeba być na czczo.
• Pobrania należy dokonać w godzinach porannych.
• W miarę możliwości badanie należy wykonać przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.
• Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych.

Wynik badania przeciwciał HCV

• Wynik badania dostępny w ciągu 2 dni roboczych.