ENA profil (SS-A, SS-B, nRNP-Sm, Sm, Scl-70, Jo-1) (IB)

Profil ENA

Profil ENA (przeciw rozpuszczalnym antygenom jądrowym) składa się z oznaczenia 6 przeciwciał przeciwcjądrowych. Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA) to autoprzeciwciała, które reagują z antygenami jądra komórkowego.
ANA występują w większości chorób układowych tkanki łącznej. Ich miano jest dodatnie w różnych chorobach autoimmunizacyjnych:

• w tym w toczniu rumieniowatym układowym (SLE),
• zespole Sjogrena,
• reumatoidalnym zapaleniu stawów,
• i autoimmunologicznym zapaleniu wątroby.

Przeciwciałami reagującymi z ENA o znaczeniu klinicznym są między innymi:

• przeciwciała przeciw Sm,
• przeciw RNP,
• przeciw SS-A,
• przeciw SS-B,
• przeciw Scl-70,
• przeciw Jo-1.

Przeciwciała p/jądrowe p/Sm występują u około 15-30% chorych na toczeń rumieniowaty układowy,stanowiąc swoisty marker tej choroby. W wysokim mianie przeciwciała przeciw RNP występują u 100% chorych na mieszaną chorobę tkanki łącznej i 10% chorych na toczeń rumieniowaty układowy, wspólnie z przeciwciałami przeciw Sm. Przeciwciała przeciw SS-A występują u około 30% chorych na toczeń rumieniowaty układowy, są one odpowiedzialne za rumień na skórze twarzy oraz za całkowity blok serca u matek noworodków, posiadających tego typu przeciwciała. Ponadto przeciwciała te wspólnie z przeciwciałami przeciw SS-B występują u chorych na zespół suchości. Przeciwciała przeciw SS - B występują u 80% chorych na zespół suchości i u około 15% chorych na toczeń układowy, a ich obecność związana jest z późnym początkiem choroby. Przeciwciała przeciw Scl - 70 występują u około 70% chorych na twardzinę układową.
Uważa się, że są odpowiedzialne za uogólnione stwardnienie skóry, zmiany włókniste w tkance płucnej oraz zajęcie serca w przebiegu choroby. Przeciwciała przeciw Jo-1 występują u 30% chorych z zapaleniem wielomięśniowym, a ich obecność związana jest ze zmianami śródmiąższowymi płuc oraz z zapaleniem stawów.