Białko C-reaktywne wysokiej czułości – hsCRP

Czym jest hsCRP?

Badanie metodą wysokiej czułości umożliwia ocenę subklinicznego, przewlekłego stanu zapalnego.

Różnica między oznaczeniem standardowym a hsCRP dotyczy wyłącznie czułości analitycznej i zastosowania klinicznego – obydwa mierzą to samo białko.

Rola białka C-reaktywnego w organizmie

Białko C-reaktywne to białko ostrej fazy produkowane przez komórki wątroby, którego stężenie rośnie w odpowiedzi na stan zapalny w organizmie.

Stężenie CRP zaczyna rosnąć kilka godzin po zadziałaniu bodźca zapalnego i osiąga szczyt po 24-48 godzinach. Jeśli przyczyna stanu zapalnego ustąpi, poziom białka C-reaktywnego wraca do normy.

Co istotne – białko to odzwierciedla przewlekły stan zapalny towarzyszący powstawaniu zmian miażdżycowych.

Kiedy warto wykonać badanie CRP o wysokiej czułości?

Z tego względu badanie hsCRP jest szczególnie zalecane w profilaktyce i ocenie ryzyka kardiologicznego. Główne wskazania to:

• ryzyko chorób sercowo-naczyniowych wyliczone na podstawie klasycznych czynników ryzyka (wiek, cholesterol, ciśnienie, palenie) – hsCRP pomaga doprecyzować ocenę;
• wywiad rodzinny w kierunku zawału serca lub udaru mózgu;
• nadwaga lub otyłość brzuszna;
• insulinooporność lub cukrzyca typu 2;
• nadciśnienie tętnicze
• choroby autoimmunologiczne (np. Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów);
• monitorowanie leczenia statynami;

Badanie nie zastępuje diagnostyki stanów zapalnych (w tym celu stosuje się standardowy CRP) i nie jest zlecane rutynowo u wszystkich pacjentów.

Jak przebiega badanie?

Badanie wykonuje się z próbki krwi żylnej pacjenta. Materiał przekazywany jest to laboratorium diagnostycznego.

Normy

Normy nie są uniwersalne. Mogą się różnić między laboratoriami ze względu na stosowanie różnych metod analitycznych.

Wartości referencyjne hsCRP interpretuje się przede wszystkim pod kątem indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego. Z tego względu wynik należy skonsultować z lekarzem, który uwzględni pełny obraz.

Przyczyny niskiego poziomu

Niskie stężenie CRP zmierzone metodą wysokiej czułości nie stanowi problemu klinicznego – jest stanem pożądanym i nie wymaga dalszej diagnostyki ani leczenia.

Objawy niskiego poziomu

Niskie wartości CRP oznaczają po prostu małe nasilenie przewlekłego zapalenia – co wiąże się z niższym ryzykiem sercowo-naczyniowym i brakiem objawów.

Przyczyny wysokiego poziomu

Podwyższone stężenie hsCRP jest niesprecyzowanym markerem – wskazuje na obecność stanu zapalnego lub uszkodzenia tkanek, ale nie identyfikuje jego lokalizacji ani przyczyny.

Wzrost stężenia może być wywołany przez stany zapalne i infekcje:

• zakażenia bakteryjne, wirusowe, grzybicze i pasożytnicze,
• choroby autoimmunologiczne – np. reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty,
• nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego).

Ze względu na fakt, że ostre infekcje i stany zapalne mogą przejściowo podwyższać stężenie hsCRP, badanie służące ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego należy wykonać po ich ustąpieniu.

Podwyższone stężenia mogą występować u osób klinicznie zdrowych, u których występują czynniki ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych:

• otyłość i nadwaga,
• cukrzyca typu 2,
• nadciśnienie tętnicze,
• palenie tytoniu,
• dyslipidemia.

Objawy wysokiego poziomu

Objawy towarzyszące podwyższonemu hsCRP zależą od przyczyny wzrostu stężenia.

Przy niewielkich wzrostach pacjent może nie odczuwać żadnych dolegliwości.

Przy wyraźnie podwyższonym wyniku możliwe objawy to:

• ogólne osłabienie, przewlekłe zmęczenie,
• gorączka, stany podgorączkowe,
• bóle mięśni i stawów,
• objawy miejscowe odpowiadające źródłu zapalenia (np. kaszel, ból przy zapaleniu płuc; dysuria przy infekcji układu moczowego),
• tachykardia i inne objawy ogólnoustrojowej reakcji zapalnej.

Przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnych przygotowań.

Nie ma konieczności bycia na czczo, chyba że równocześnie wykonywane są inne oznaczenia, które tego wymagają.

Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach.

Nie wykonuj badania w trakcie infekcji, ani bezpośrednio po jej ustąpieniu.

• Wynik badania dostępny w ciągu 3 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,
• Możliwość dostępu do wyniku online. W tym celu należy pobrać hasło dostępne na recepcji wybranej placówki.