Badanie poziomu witaminy B12

Czym jest witamina B12 (kobalamina)?

Witamina B12, znana również jako kobalamina, to jeden z tych składników, o których organizm ludzki nigdy nie zapomina – bo po prostu nie może. To właśnie ona wspiera produkcję czerwonych krwinek, pomaga nerwom działać bez zakłóceń i bierze udział w przemianach energetycznych, które pozwalają nam myśleć i działać na pełnych obrotach. W organizmie występuje w aktywnych formach, które mogą być bezpośrednio wykorzystywane przez komórki. Aby witamina B12 mogła spełniać swoją rolę, musi zostać prawidłowo wchłonięta z przewodu pokarmowego – to właśnie ten etap ma największe znaczenie dla utrzymania jej odpowiedniego poziomu we krwi.

Zaburzenia wchłaniania lub zbyt niski poziom witaminy B12 mogą długo nie dawać wyraźnych objawów, dlatego badanie jej stężenia bywa istotnym elementem profilaktyki i diagnostyki.

Jaka jest rola witaminy B12 w organizmie?

Za co odpowiada witamina B12? Jej funkcja jest ściśle powiązana z funkcją kwasu foliowego w syntezie DNA. Kobalamina pełni rolę koenzymu w przekształcaniu:

• homocysteiny do metioniny,
• kwasu glutaminowego do kwasy beta-metyloaspraginowego,
• Kwasu metylomalonowego do bursztynowego.

Oprócz tego:

• razem z kwasem foliowym uczestniczy w syntezie DNA,
• zapewnia prawidłowe dojrzewanie czerwonych krwinek,
• wspiera prawidłowe funkcjonowanie neuronów.

Kiedy należy wykonać badanie stężenia witaminy B12 we krwi?

Warto podkreślić, że na niedobór witaminy B12 szczególnie narażeni są:

• osoby starsze,
• osoby z chorobami przewodu pokarmowego lub zaburzeniami wchłaniania,
• weganie i wegetarianie,
• kobiety w ciąży i karmiące piersią.

Ponadto badanie zalecane jest także osobom:

• po przewlekłym zanikowym zapaleniu żołądka,
• po gastrektomii (resekcji żołądka),
• stosujących długotrwale inhibitory pompy protonowej lub blokerów receptorów H2,
• które przeszły chorobę terminalnego jelita krętego,
• z chorobą alkoholową.

Jeśli należysz do którejś z tych grup albo zauważasz u siebie objawy mogące sugerować niedobór, oznaczenie B12 może być prostym krokiem, który porządkuje diagnostykę.

Jak przebiega badanie?

Badanie wykonywane jest z krwi żylnej.

Normy witaminy B12 we krwi

Zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od metody, jaką oznaczono dany parametr laboratoryjny.

Dlatego zawsze porównuj swój wynik z wartościami referencyjnymi podanymi na Twoim raporcie z badania – to one są właściwym punktem odniesienia.

Przyczyny niskiego poziomu witaminy B12 w surowicy

Przykłady sytuacji, gdzie obserwowany jest niedobór witaminy B_12:

• błędy żywieniowe (uboga dieta),
• wegetarianizm i weganizm,
• choroba Addisona -Biermera (niedokrwistość złośliwa)
• przyczyny żołądkowe: np. wrodzony niedobór IF, zespół Zollingera-Ellisona
• przyczyny jelitowe: np. enteropatia glutenowa, ciężkie zapalenie trzustki.

Objawy niedoboru

Lekarz może zlecić Ci oznaczenie poziomu witaminy B₁₂ we krwi gdy pacjent w wywiadzie medycznym opisze następujące symptomy:

• objawy anemii; niedokrwistość z niedoboru B₁₂ to rodzaj anemii megaloblastycznej – zmęczenie, blada skóra, duszności,
• objawy neurologiczne – drętwienie lub mrowienie kończyn, problemy z utrzymaniem równowagi,
• zaburzenia funkcjonowania poznawczego – problemy z pamięcią, uczucie splątania, demencja,
• osłabienie mięśni.

W Synevo nie potrzebujesz skierowania, by wykonać badanie. Jeśli dostrzegasz u siebie którykolwiek z tych objawów, może to być wskazanie do wykonania badania.

Przyczyny wysokiego poziomu witaminy B12

Utrata dobowa u dorosłych (z moczem i kałem) wynosi 1-3 ug, co jest równoznaczne z jej dziennym zapotrzebowaniem, Podwyższony poziom witaminy B₁₂ jest zazwyczaj wynikiem nadmiernej suplementacji, ale może także sygnalizować poważniejsze problemy.

Objawy nadmiaru

Objawy nadmiaru witaminy B₁₂ nie są specyficzne. Jeśli czujesz się źle, zaleca się kontakt z lekarzem, który w zależności od zgłaszanych dolegliwości zleci Ci badania laboratoryjne w tym np. również oznaczy poziom tego mikroelementu.

Przygotowanie do badania laboratoryjnego

By prawidłowo przygotować się do badania witaminy B₁₂ należy:

• Jeśli przyjmujesz suplementy i/lub leki, które mogą wpłynąć na wynik badania przed ich ewentualnym odstawieniem najlepiej skonsultuj się z lekarzem prowadzącym
• być na czczo – spożyć ostatni posiłek w przedziale ok. 10h godzin przed pobraniem krwi,
• przed pobraniem napić się niewielkiej ilości wody.

Witamina B12 przygotowanie i badanie

Badanie witaminy B12 przeprowadzane jest na podstawie pobranej próbki krwi.

• Badanie polega na pobraniu krwi do probówki EDTA, zgodnie z procedurą pobrania odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz ucisk w miejscu pobrania po zakończeniu procedury trwa kilka minut.
• Czas trwania pobrania to około kilka - kilkanaście sekund.
• W przypadku nieprawidłowego przygotowania do badania uzyskany wynik nie będzie w pełni miarodajny.
• Pobrania należy dokonać w godzinach porannych.

Wyniki Witamina B12

• Wynik badania dostępny w ciągu 3 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,

Wymagane przygotowanie do badania witaminy B12

W dniu przed badaniem:

• Unikaj spożywania obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu do 24 godzin przed badaniem.
• Powstrzymać się od picia kawy i herbaty co najmniej 12 godzin przed pobraniem.

W dniu badania:

• Pacjent powinien pozostawać na czczo - to znaczy powstrzymać się od posiłku przez około 8-12 godzin przed badaniem.
• Dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody w godzinach porannych.
• W miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków chyba, że lekarz zaleci inaczej.
• Pobranie krwi należy przeprowadzić w godzinach porannych.
• Przed badaniem pacjent powinien pozostawać w spoczynku przez 10 – 15 minut (pozycja siedząca).
• Wysiłek fizyczny, także umiarkowany np. chodzenie, wejście po schodach, może zmienić wartości wyników badania laboratoryjnego.