Pakiet badań – dieta na start

Czym jest Pakiet badań – dieta na start?

Dobrze zbilansowana dieta to jeden z podstawowych elementów pomagających w utrzymaniu zdrowia całego organizmu. Warto mieć na uwadze, że ogólne zalecenia żywieniowe nie uwzględniają indywidualnego stanu metabolicznego każdej osoby.

Pakiet badań – dieta na start pozwala na ocenę stanu wyjściowego – zanim wprowadzisz zmiany w żywieniu, warto wiedzieć, czy Twój organizm radzi sobie z metabolizmem tłuszczów, cukrów i białek, jakie ewentualne niedobory mikroelementów i witamin już istnieją, a także jak pracują kluczowe narządy: wątroba, nerki i serce.

Jakie badania zawiera Pakiet badań – dieta na start?

Jedna próbka krwi wystarczy, by lepiej poznać organizm od wielu stron. Pakiet zawiera oznaczenia następujących parametrów:

• ALT (aminotransferaza alaninowa) – enzym uwalniany do krwi przy uszkodzeniu komórek wątroby – jej podwyższona aktywność to jeden z pierwszych sygnałów przeciążenia wątroby złą dietą, alkoholem lub lekami.
• AST – również sygnalizuje uszkodzenie wątroby, ale pochodzi też z mięśni i serca, co czyni ją mniej swoistą. Stosunek AST/ALT pomaga odróżnić alkoholowe uszkodzenie wątroby od wirusowego czy metabolicznego.
• Cholesterol całkowity – suma wszystkich frakcji tłuszczu we krwi – poziom powyżej 190 mg/dl może wskazywać na potrzebę oceny diety i stylu życia. Sam w sobie ma ograniczoną wartość diagnostyczną bez rozbicia na frakcje HDL i LDL.
• Cholesterol HDL – tzw. „dobry cholesterol” transportujący nadmiar tłuszczu z tkanek z powrotem do wątroby – niskie stężenie HDL wiąże się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym.
• Cholesterol LDL (wartość wyliczana) – „zły cholesterol” odkładający się w ścianach naczyń i prowadzący do miażdżycy – im wyższy poziom LDL, tym większe ryzyko zawału serca i udaru.
• Triglicerydy – to tłuszcze zapasowe krążące we krwi – ich podwyższony poziom odzwierciedla nadmiar cukrów prostych, alkoholu i kalorii w diecie. Wysokie triglicerydy w połączeniu z niskim HDL to klasyczny sygnał tzw. insulinooporności i zespołu metabolicznego.
• Kreatynina – produkt przemiany mięśniowej usuwany przez nerki – jej wzrost we krwi może świadczyć o upośledzeniu filtracji nerkowej.
• Kwas moczowy – końcowy produkt rozkładu puryn – jego nadmiar we krwi prowadzi do dny moczanowej i uszkodzenia nerek.
• Glukoza na czczo – podstawowy wskaźnik gospodarki węglowodanowej – zbyt wysokie stężenie sygnalizuje stan przedcukrzycowy i pilną potrzebę zmiany diety. To kluczowe badanie przesiewowe w kierunku cukrzycy typu 2.
• Morfologia krwi – kompleksowe badanie oceniające liczbę i jakość czerwonych krwinek, białych krwinek i płytek krwi. To jedno z najbardziej informacyjnych badań przesiewowych ogólnego stanu zdrowia.
• Witamina B12 – kluczowa dla tworzenia czerwonych krwinek i funkcji układu nerwowego – jej niedobór prowadzi do anemii megaloblastycznej i uszkodzeń neurologicznych.
• Ferrytyna – białko magazynujące żelazo w tkankach – jej poziom odzwierciedla rzeczywiste zapasy żelaza w organizmie znacznie dokładniej niż samo żelazo w surowicy. Niedobór ferrytyny, nawet bez anemii, wywołuje chroniczne zmęczenie i pogarsza sprawność fizyczną i intelektualną. Należy jednak pamiętać, że ferrytyna wzrasta również w przebiegu stanów zapalnych.
• Żelazo w surowicy – pierwiastek niezbędny do budowy hemoglobiny i dostarczania tlenu do komórek – jego niedobór jest główną przyczyną anemii.
• Witamina D3 (25-OH) – reguluje wchłanianie wapnia, odporność, mineralizację kości i pracę mięśni.
• Wapń całkowity (CA) – minerał budujący kości i zęby, regulujący pracę mięśni i przewodnictwo nerwowe. Jego niedobór w diecie prowadzi do osteoporozy i skurczów mięśni, a nadmiar może świadczyć o zaburzeniach przytarczyc lub nadmiernej suplementacji witaminy D.
• Potas – elektrolit regulujący rytm serca i napięcie mięśni – zbyt niski poziom może prowadzić do groźnych arytmii i skurczów mięśni.
• Sód – główny elektrolit kontrolujący ciśnienie krwi i gospodarkę wodną organizmu – jego nadmiar w diecie (z soli i przetworzonej żywności) podnosi ciśnienie i obciąża serce.
• Magnez – minerał niezbędny dla setek reakcji enzymatycznych, pracy mięśni, układu nerwowego i jakości snu.
• Fosforany – zaburzenia stężenia towarzyszą chorobom nerek, zaburzeniom wchłaniania i nieprawidłowej diecie.
• Cynk w surowicy – odpowiada za odporność, gojenie ran, jakość skóry, włosów, paznokci oraz prawidłowe działanie insuliny.

Kiedy warto wykonać badania?

Zestaw badań dla osób chcących świadomie kształtować dietę pomaga sprawdzić, jak organizm znosi dotychczasowy sposób odżywiania i czy jest gotowy na zmiany w diecie. Badania są szczególnie wskazane:

• u osób z niezdrową dietą bogatą w produkty przetworzone,
• u osób z nadwagą i otyłością,
• u palaczy,
• u osób żyjących w chronicznym stresie lub niedosypiających,
• u osób z rodzinną historią chorób sercowo-naczyniowych lub metabolicznych.

Warto je też wykonać przy pojawieniu się objawów takich jak:

• nieuzasadniony wzrost lub spadek masy ciała,
• chroniczne zmęczenie,
• skurcze mięśni,
• problemy ze skórą i włosami,
• wzmożone pragnienie lub obrzęki,
• pogorszenie tolerancji wysiłku, duszność,
• zaburzenia pracy serca, bóle w klatce piersiowej,
• wahania ciśnienia tętniczego, omdlenia,
• bóle i zawroty głowy, drażliwość, nerwowość lub wręcz przeciwnie, ospałość i brak energii,
• spadek libido,
• problemy żołądkowe.

Wykonanie pakietu zaleca się też wszystkim osobom, które chcą wprowadzić modyfikacje w swoim stylu życia i opracować odpowiednią strategię żywienia i treningów – dzięki wynikom badań będą mogły lepiej dostosować zakładany plan do swoich potrzeb.

Jak przebiega badanie krwi?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał przekazywany jest następnie do laboratorium diagnostycznego.

Normy (wartości referencyjne)

Pamiętaj, że zakresy referencyjne podane na Twoim wyniku mają charakter orientacyjny.

Normy różnią się w zależności od aparatury i metodyki konkretnego laboratorium, a także od indywidualnych uwarunkowań pacjenta: wieku, płci, stanu fizjologicznego (ciąża, menstruacja), masy i składu ciała, stosowanych leków i suplementów, poziomu aktywności fizycznej oraz chorób współistniejących.

Wyniki badań należy zawsze interpretować w szerszym kontekście klinicznym – skonsultuj je z lekarzem, a jeśli Twoim celem jest świadome planowanie diety, umów się również do dietetyka klinicznego, który przełoży liczby na konkretne, dopasowane do Ciebie zalecenia żywieniowe.

Jak przygotować się do badania?

By uzyskać wiarygodne wyniki:

• Na badanie przyjdź rano – po 8–12 godzinach zachowania postu.
• Przez 24–48 godzin przed badaniem zrezygnuj z alkoholu.
• Na 24 godziny przed pobraniem unikaj intensywnego wysiłku fizycznego.
• Skonsultuj z lekarzem, czy zażywać leki rano przed badaniem.